Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

Duryodhana-vadha-pratikriyā: Harṣa, Nindā, and Kṛṣṇa’s Nīti-vyākhyā (Śalya-parva 60)

तवाद्य पृथिवी सर्वा क्षेमा निहतकण्टका । तां प्रशाधि महाराज स्वधर्ममनुपालय,“महाराज! आज यह सारी पृथ्वी आपकी हो गयी, इसके काँटे नष्ट कर दिये गये, अतः यह मंगलमयी हो गयी है। आप इसका शासन तथा अपने धर्मका पालन कीजिये

tvādya pṛthivī sarvā kṣemā nihatakaṇṭakā | tāṃ praśādhi mahārāja svadharmam anupālaya ||

Disse Sañjaya: «Hoje toda a terra se tornou segura, seus espinhos foram removidos—as fontes do dano foram cortadas. Portanto, ó grande rei, governa este reino e preserva o teu próprio dharma.»

तवof you/your
तव:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootत्वद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
अद्यtoday/now
अद्य:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootअद्य
पृथिवीthe earth/kingdom
पृथिवी:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथिवी
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वाentire/all
सर्वा:
विशेषण
TypeAdjective
Rootसर्व
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्षेमाsafe/auspicious/secure
क्षेमा:
विशेषण
TypeAdjective
Rootक्षेम
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निहतslain/destroyed
निहत:
विशेषण
TypeVerb
Rootनि-हन्
Formक्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
कण्टकाःthorns (i.e., enemies/obstacles)
कण्टकाः:
कर्म
TypeNoun
Rootकण्टक
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ताम्that (earth/kingdom)
ताम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रशाधिrule/govern
प्रशाधि:
क्रिया
TypeVerb
Rootप्र-शास्
Formलोट्, मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
महाराजO great king
महाराज:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootमहाराज
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
स्वधर्मम्one’s own duty (royal duty)
स्वधर्मम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्वधर्म
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अनुपालयprotect/observe (follow)
अनुपालय:
क्रिया
TypeVerb
Rootअनु-पाल्
Formलोट्, मध्यम, एकवचन, परस्मैपद

संजय उवाच

S
Sanjaya
M
Mahārāja (the king addressed; contextually Dhṛtarāṣṭra)
P
Pṛthivī (the earth/kingdom)