Shloka 43
कार्त्तिकेयाभिषेकः — Consecration of Kārttikeya and the Enumeration of His Retinue
इस प्रकार श्रीमहाभारत शल्यपर्वके अन्तर्गत गदापव॑में बलदेवजीकी तीर्थयात्राके प्रसंगमें सारस्वतोपाख्यानविषयक तैंतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ,ततो रुद्रश्न देवी च पावकश्न पितामहम् । गड़या सहिता: सर्वे प्रणिपेतुर्जगत्पतिम् तदनन्तर भगवान् रुद्र, देवी पार्वती, अग्निदेव तथा गंगाजी--इन सबने एक साथ लोकनाथ ब्रह्माजीको प्रणाम किया
tataḥ rudraś ca devī ca pāvakaś ca pitāmaham | gaṅgayā sahitāḥ sarve praṇipetur jagatpatim ||
Então Rudra (Śiva), a Deusa (Pārvatī), Pāvaka (Agni) e Pitāmaha (Brahmā)—e todos eles juntamente com o rio Gaṅgā—inclinaram-se em reverência diante do Senhor do mundo. A cena sublinha uma ordem moral em que até os mais altos poderes divinos reconhecem uma suprema autoridade cósmica por meio da humildade e da devoção.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights humility and reverence as universal virtues: even exalted deities model dharmic conduct by honoring the cosmic lord, affirming that true greatness includes submission to rightful authority and sacred order.
After the preceding episode concludes, Rudra, Pārvatī, Agni, and Gaṅgā together offer obeisance to Pitāmaha (Brahmā), marking a formal moment of divine acknowledgment and transition within the Sarasvata-upākhyāna context.