Previous Verse
Next Verse

Shloka 66

गदायुद्धप्रतिज्ञा — The Vow and Terms of the Mace Duel

मायावी मायया वध्य: सत्यमेतद्‌ युधिष्ठिर । भगवान्‌ श्रीकृष्णने कहा--भारत! मायावी दुर्योधनकी इस मायाको आप मायाद्वारा ही नष्ट कर डालिये! युधिष्ठिर! मायावीका वध मायासे ही करना चाहिये

māyāvī māyayā vadhyaḥ satyam etad yudhiṣṭhira | tvaṃ tu kevalamaukhyeṇa vimūḍho nāvabuddhyase ||

Vāyu disse: “Ó Yudhiṣṭhira, é verdade: quem combate por māyā—ardil, estratagema e ocultação—deve ser vencido por uma māyā que lhe responda. Mas tu, iludido pela mera franqueza, não o compreendes. Quando o adversário se apoia na māyā, a arte de governar conforme ao dharma permite enfrentá-la com um estratagema correspondente, para proteger o dharma e evitar um mal maior.”

मायावीthe deceitful/illusionist (one)
मायावी:
Karta
TypeNoun
Rootमायाविन्
FormMasculine, Nominative, Singular
माययाby illusion/stratagem
मायया:
Karana
TypeNoun
Rootमाया
FormFeminine, Instrumental, Singular
वध्यःto be slain/killable
वध्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootवध्य
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Nominative, Singular
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Vocative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
केवलम्only/merely
केवलम्:
TypeIndeclinable
Rootकेवल
औख्येणby foolishness/boorishness (lit. by 'aukhyam')
औख्येण:
Karana
TypeNoun
Rootऔख्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
विमूढःdeluded
विमूढः:
Karta
TypeAdjective
Rootविमूढ
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अवबुद्ध्यसेyou understand/realize
अवबुद्ध्यसे:
TypeVerb
Rootअव√बुध्
FormPresent, Second, Singular, Ātmanepada

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva
Y
Yudhiṣṭhira

Educational Q&A

When an adversary uses deception (māyā) to cause harm, counter-strategy may be ethically justified to protect dharma; rigid naïveté can become a moral failing if it enables injustice.

Vāyudeva admonishes Yudhiṣṭhira for clinging to overly literal straightforwardness in a war context, urging him to recognize that a deceitful opponent must sometimes be met with an appropriate stratagem.