Shloka 11

Devanagari script

न कालो दण्डमुद्यम्य शिर: कृन्तति कस्यचित्‌ | कालस्य बलमेतावद्‌ विपरीतार्थदर्शनम्‌,काल डंडा या तलवार लेकर किसीका सिर नहीं काटता। कालका बल इतना ही है कि वह प्रत्येक वस्तुके विषयमें मनुष्यकी विपरीत बुद्धि कर देता है

Transliteration

na kālo daṇḍam udyamya śiraḥ kṛntati kasyacit | kālasya balam etāvad viparītārthadarśanam ||

Translation

Disse Sañjaya: O Tempo não ergue literalmente um bastão para decepar a cabeça de alguém. O poder do Tempo é apenas este: faz o homem ver as coisas ao contrário—tomando o benéfico por nocivo—e, por um juízo equivocado, conduz à própria ruína.

Word by Word

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• कालः: Time (Death/fate)
• कालः: Karta
• Type: Noun
• Root: काल
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• दण्डम्: staff/rod (punishing staff)
• दण्डम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दण्ड
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• उद्यम्य: having lifted/brandished
• Type: Verb
• Root: उद्-यम्
• Form: Absolutive (Gerund), Parasmaipada (usage), having raised/taken up

• शिरः: head
• शिरः: Karma
• Type: Noun
• Root: शिरस्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• कृन्तति: cuts off
• Type: Verb
• Root: कृत् (कृन्त्)
• Form: Present, Indicative, Parasmaipada, Third, Singular

• कस्यचित्: of someone/anyone
• Type: Pronoun
• Root: क (कश्चित्)
• Form: Masculine/Neuter, Genitive, Singular

• कालस्य: of Time
• Type: Noun
• Root: काल
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• बलम्: power/strength
• बलम्: Karta
• Type: Noun
• Root: बल
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• एतावत्: only this much/so much
• Type: Adjective
• Root: एतावत्
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• विपरीतार्थदर्शनम्: seeing/understanding things in a contrary sense
• Type: Noun
• Root: विपरीतार्थदर्शन
• Form: Neuter, Nominative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Kāla (Time)