Shloka 14
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Saṃvāda: Anuśocana, Nimittāni, and Vidura’s Warning
Devanagari script
क्ुद्धस्य तस्य स्रोतो भ्य: कर्णादिभ्यो नराधिप । सधूम: सस्फुलिड्रार्चि: पावक: समजायत,राजन! उस समय क्रोधमें भरे हुए भीमसेनकी श्रवणादि इन्द्रियोंके छिद्रों तथा रोमकूपोंसे धूम और चिनगारियोंसहित आगकी लपटें निकल रहीं थीं
Transliteration
kruddhasya tasya srotobhyaḥ karṇādibhyo narādhipa | sadhūmaḥ sasphuliḍārcīḥ pāvakaḥ samajāyata ||
Translation
Ó rei! Então Bhima, inflamado de ira, parecia como se o próprio fogo tivesse surgido das aberturas de seus sentidos—de seus ouvidos e dos demais—lançando chamas acompanhadas de fumaça e faíscas.
Word by Word
क्रुद्धस्यof the enraged
क्रुद्धस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (√क्रुध्)
FormMasculine, Genitive, Singular
तस्यof him
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Genitive, Singular
स्रोतःभ्यःfrom the openings/streams (orifices)
स्रोतःभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootस्रोतस्
FormNeuter, Ablative, Plural
कर्णादिभ्यःfrom the ears and the like
कर्णादिभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootकर्ण + आदि
FormMasculine, Ablative, Plural
नराधिपO king (lord of men)
नराधिप:
Sambodhana
TypeNoun
Rootनर + अधिप
FormMasculine, Vocative, Singular
सधूमःwith smoke
सधूमः:
Karta
TypeAdjective
Rootधूम
FormMasculine, Nominative, Singular
सस्फुलिङ्गार्चिःwith sparks and flame
सस्फुलिङ्गार्चिः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्फुलिङ्ग + अर्चिस्
FormMasculine, Nominative, Singular
पावकःfire
पावकः:
Karta
TypeNoun
Rootपावक
FormMasculine, Nominative, Singular
समजायतarose/came forth
समजायत:
TypeVerb
Rootसम् + √जन्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Ātmanepada
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीम उवाच
Characters & Entities
B
Bhima (Bhimasena)N
narādhipa (the king, addressee)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes