Shloka 26
Śiśupāla-vākya: Bhīṣma-nindā and the ‘Haṃsa’ Exemplum (शिशुपालवाक्यम् — भीष्मनिन्दा, हंसदृष्टान्तः)
आदित्यश्रन्द्रमाश्नैव नक्षत्राणि ग्रहाश्ष ये दिशश्न विदिशश्चैव सर्व कृष्णे प्रतेष्ठितम्,सूर्य, चन्द्रमा, नक्षत्र, ग्रह, दिशा और विदिशा सब उन्हींमें स्थित हैं। जैसे वेदोंमें अनिनिहोत्रकर्म, हन््दोंमें गायत्री, मनुष्योंमें राजा, नदियों (जलाशयों)-में समुद्र, नक्षत्रोंमें चन्द्रमा, तेजोमय पदार्थोंमें सूर्य, पर्वतोंमें मेरु और पक्षियोंमें गरुड श्रेष्ठ हैं, उसी प्रकार देवलोकसहित सम्पूर्ण लोकोंमें ऊपर-नीचे, दायें-बायें, जितने भी जगत्के आश्रय हैं, उन सबमें भगवान् श्रीकृष्ण ही श्रेष्ठ हैं
ādityaś candramāś caiva nakṣatrāṇi grahāś ca ye | diśaś ca vidiśaś caiva sarvaṁ kṛṣṇe pratiṣṭhitam ||
Bhīṣma declara que o Sol e a Lua, as constelações e os planetas, e todas as direções e direções intermediárias estão estabelecidos em Kṛṣṇa. Em termos éticos e devocionais, ele apresenta Kṛṣṇa como o fundamento supremo da ordem e da excelência: assim como em cada domínio certas realidades são tidas por primeiras, do mesmo modo, entre todos os sustentáculos dos mundos—acima e abaixo, à direita e à esquerda—Kṛṣṇa é o refúgio mais alto e a maior grandeza.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
That Kṛṣṇa is presented as the ultimate foundation (pratiṣṭhā) of the cosmos—time-markers like Sun and Moon, celestial bodies, and spatial directions all ‘rest in’ him—implying a devotional and ethical orientation where the highest refuge and standard of greatness is the divine.
In the Sabha Parva context, Bhīṣma is speaking in praise of Kṛṣṇa, framing him not merely as a heroic person but as the cosmic support of all realms and the supreme among all ‘best-of-their-kind’ exemplars.