Shloka 2
Bhīmasena’s Digvijaya and Tribute Return (भीमस्य दिग्विजयः धननिवेदनं च)
Devanagari script
तं विजित्य महाबाहु: कुन्तीपुत्रो धनंजय: । प्रययावुत्तरां तस्माद् दिशं धनदपालिताम्,भगदत्तको जीतकर महाबाह कुन्तीपुत्र अर्जुन वहाँसे कुबेरद्वारा सुरक्षित उत्तर दिशामें गये
Transliteration
taṁ vijitya mahābāhuḥ kuntīputro dhanañjayaḥ | prayayāv uttarāṁ tasmād diśaṁ dhanadapālitām ||
Translation
Tendo-o vencido, o poderoso Dhanañjaya (Arjuna), filho de Kuntī, partiu dali rumo ao norte—o quadrante guardado por Dhanada (Kubera).
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
विजित्यhaving conquered
विजित्य:
TypeVerb
Rootवि + जि
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (sense), prior action
महाबाहुःmighty-armed
महाबाहुः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
कुन्तीपुत्रःKunti's son
कुन्तीपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootकुन्तीपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
धनंजयःDhananjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रययौwent forth / departed
प्रययौ:
TypeVerb
Rootप्र + या
FormPerfect (लिट्), Third, Singular, Parasmaipada
उत्तराम्northern
उत्तराम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउत्तर
FormFeminine, Accusative, Singular
तस्मात्from there
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
दिशम्direction
दिशम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Singular
धनदपालिताम्protected by Dhanada (Kubera)
धनदपालिताम्:
TypeAdjective
Rootधनद-पालित
FormFeminine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle), दिशम्
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaA
Arjuna (Dhanañjaya, Kuntīputra)D
Dhanada (Kubera)U
Uttarā diś (the northern quarter)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes