Shloka 34
Jarāsandha–Bhīma Niyuddha-prastāvaḥ
Commencement of the Regulated Duel
अर्वाड्निशीथात् परतस्त्वया सार्ध वदिष्यत: । तदनन्तर शक्तिशाली राजाने इन तीनों अतिथियोंसे कहा--“आपलोगोंका स्वागत है।' जनमेजय! उस समय अर्जुन और भीमसेन तो मौन थे। उनमेंसे महाबुद्धिमान् श्रीकृष्णने यह बात कही--'राजेन्द्र! ये दोनों एक नियम ले चुके हैं; अतः आधी रातसे पहले नहीं बोलते। आधी रातके बाद ये दोनों आपसे बात करेंगे” || ३२-३३ $ || यज्ञागारे स्थापयित्वा राजा राजगृहं गत:,तब राजा उन्हें यज्ञशालामें ठहराकर स्वयं राजभवनमें चला गया। फिर आधी रात होनेपर जहाँ वे ब्राह्मण ठहरे थे, वहाँ वह गया। राजन! उसका यह नियम भूमण्डलमें विख्यात था
vaiśampāyana uvāca | arvāḍ-niśīthāt paratas tvayā sārdhaṁ vadiṣyataḥ | tad-anantaraṁ śaktiśālī rājānaṁ in trīṇi atithībhyaḥ uvāca—“yuṣmākaṁ svāgataṁ” | janamejaya! tasmin kāle arjuna-bhīmasenau tūṣṇīm āsatām | tayoḥ madhye mahābuddhimān śrīkṛṣṇa etad uvāca—“rājendra! etau dvau niyamaṁ gṛhītavantau; ataḥ ārdharātrāt pūrvaṁ na vadataḥ | ārdharātrāt param etau tvayā saha vadiṣyataḥ” || 32–33 || yajñāgāre sthāpayitvā rājā rājagṛhaṁ gataḥ | punaḥ ārdharātre yatra te brāhmaṇāḥ sthitāḥ tatra sa gataḥ | rājan! tasya eṣa niyamo bhūmaṇḍale vikhyātaḥ ||
Vaiśampāyana disse: “Depois da meia-noite eles falarão contigo.” Então o poderoso rei dirigiu-se aos três hóspedes: “Sede bem-vindos.” Ó Janamejaya, naquele momento Arjuna e Bhīmasena permaneceram em silêncio. Entre eles, o mui sábio Śrī Kṛṣṇa disse: “Ó melhor dos reis, estes dois assumiram um voto; por isso não falam antes da meia-noite. Depois da meia-noite conversarão contigo.” Tendo-os alojado no salão do sacrifício, o rei foi ao seu palácio. Quando chegou a meia-noite, voltou ao lugar onde aqueles brāhmaṇas estavam hospedados. Ó rei, tal observância era célebre por toda a terra.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights dharma in social conduct: guests are to be welcomed and lodged properly, while vows (niyama) and disciplined speech are to be respected. Ethical hospitality includes honoring both the guest and the guest’s chosen observances.
A king welcomes three guests. Arjuna and Bhīma remain silent due to a vow not to speak before midnight, and Kṛṣṇa explains this to the king. The king lodges them in the sacrificial hall, returns to his palace, and comes back at midnight to meet them, following a well-known personal observance.