Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

राजसूयविचारः — Deliberation on the Rajasuya and the Summoning of Kṛṣṇa

(इक्ष्वाकूणां कुले जातस्त्रिशड्कुर्नाम पार्थिव: । अयोध्याधिपतिर्वीरो विश्वामित्रेण संस्थित: ।।

ikṣvākūṇāṃ kule jātas triśaṅkur nāma pārthivaḥ | ayodhyādhipatir vīro viśvāmitreṇa saṃsthitaḥ || tasya satyavatī nāma patnī kekayavaṃśajā | tasyāṃ garbhaḥ samabhavad dharmeṇa kurunandana || sā ca kāle mahābhāgā janmamāsaṃ praviśya vai | kumāraṃ janayāmāsa hariścandram akalmaṣam || sa vai rājā hariścandras triśaṅkava iti smṛtaḥ || sa rājā balavān āsīt samrāṭ sarvamahīkṣitām | tasya sarve mahīpālāḥ śāsanāvanatāḥ sthitāḥ ||

Nārada disse: Na linhagem dos Ikṣvākus nasceu um rei chamado Triśaṅku, herói e senhor de Ayodhyā, que vivia em associação com o sábio Viśvāmitra. Sua esposa chamava-se Satyavatī, nascida na estirpe dos Kekaya. Ó alegria dos Kurus, conforme o dharma ela concebeu. Quando chegou o tempo devido e se cumpriu o mês do parto, aquela rainha afortunada deu à luz um filho sem mancha, chamado Hariścandra. Esse rei Hariścandra é lembrado como Triśaṅkava, o filho de Triśaṅku. Hariścandra era poderoso, um imperador entre todos os governantes da terra; e todos os reis permaneciam de cabeça baixa, obedientes ao seu comando.

इक्ष्वाकूणाम्of the Ikshvākus
इक्ष्वाकूणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootइक्ष्वाकु
FormMasculine, Genitive, Plural
कुलेin the lineage/family
कुले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Locative, Singular
जातःborn
जातः:
Karta
TypeAdjective
Rootजात
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिशङ्कुःTriśaṅku
त्रिशङ्कुः:
Karta
TypeNoun
Rootत्रिशङ्कु
FormMasculine, Nominative, Singular
नामby name
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
पार्थिवःking
पार्थिवः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Nominative, Singular
अयोध्याof Ayodhyā
अयोध्या:
TypeNoun
Rootअयोध्या
FormFeminine, Genitive, Singular
अधिपतिःlord/ruler
अधिपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootअधिपति
FormMasculine, Nominative, Singular
वीरःvaliant
वीरः:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
विश्वामित्रेणwith Viśvāmitra
विश्वामित्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootविश्वामित्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
संस्थितःstaying/abiding
संस्थितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंस्थित
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यof him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
सत्यवतीSatyavatī
सत्यवती:
Karta
TypeNoun
Rootसत्यवती
FormFeminine, Nominative, Singular
नामby name
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
पत्नीwife
पत्नी:
Karta
TypeNoun
Rootपत्नी
FormFeminine, Nominative, Singular
केकयof the Kekaya (people)
केकय:
TypeNoun
Rootकेकय
FormMasculine, Genitive, Singular
वंशजाborn in the lineage
वंशजा:
Karta
TypeAdjective
Rootवंशज
FormFeminine, Nominative, Singular
तस्याम्in her
तस्याम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Locative, Singular
गर्भःpregnancy/embryo
गर्भः:
Karta
TypeNoun
Rootगर्भ
FormMasculine, Nominative, Singular
समभवत्arose/occurred
समभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3, Singular
धर्मेणby righteousness; duly
धर्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
कुरुनन्दनO joy of the Kurus
कुरुनन्दन:
TypeNoun
Rootकुरुनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
कालेat the proper time
काले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Locative, Singular
महाभागाvery fortunate/noble
महाभागा:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाभाग
FormFeminine, Nominative, Singular
जन्ममासम्the birth-month (time of delivery)
जन्ममासम्:
Karma
TypeNoun
Rootजन्ममास
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रविश्यhaving entered/reached
प्रविश्य:
TypeVerb
Rootप्र-विश्
FormAbsolutive (Gerund)
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
कुमारम्a boy/son
कुमारम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुमार
FormMasculine, Accusative, Singular
जनयामासgave birth to
जनयामास:
TypeVerb
Rootजन्
FormPerfect (Liṭ), 3, Singular
हरिशचन्द्रम्Hariścandra
हरिशचन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootहरिशचन्द्र
FormMasculine, Accusative, Singular
अकल्मषम्spotless/sinless
अकल्मषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअकल्मष
FormMasculine, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
हरिशचन्द्रःHariścandra
हरिशचन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootहरिशचन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिशङ्कवःson/descendant of Triśaṅku
त्रिशङ्कवः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्रिशङ्कु
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
स्मृतःis remembered/called
स्मृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्मृत
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
बलवान्powerful
बलवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect (Laṅ), 3, Singular
सम्राट्emperor
सम्राट्:
Karta
TypeNoun
Rootसम्राज्/सम्राट्
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वof all
सर्व:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Genitive, Plural
महीक्षिताम्of the earth-rulers (kings)
महीक्षिताम्:
TypeNoun
Rootमहीक्षित्
FormMasculine, Genitive, Plural
तस्यof him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
महीपालाःkings (protectors of the earth)
महीपालाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहीपाल
FormMasculine, Nominative, Plural
शासनin (his) command/authority
शासन:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशासन
FormNeuter, Locative, Singular
अवनताःbowed down/submissive
अवनताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअवनत
FormMasculine, Nominative, Plural
स्थिताःstood/remained
स्थिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्थित
FormMasculine, Nominative, Plural

नारद उवाच

N
Nārada
I
Ikṣvāku dynasty
T
Triśaṅku
A
Ayodhyā
V
Viśvāmitra
S
Satyavatī
K
Kekaya
H
Hariścandra
K
Kuru (as address: Kurunandana)
M
mahīpālas (other kings)

Educational Q&A

The passage frames legitimate kingship as rooted in dharma: a righteous household and lawful lineage culminate in a 'stainless' heir, and true sovereignty is shown not merely by power but by the willing obedience of other rulers to just command.

Nārada recounts a genealogical episode: King Triśaṅku of Ayodhyā, associated with Viśvāmitra, has a queen Satyavatī of the Kekaya line who conceives according to dharma and gives birth to Hariścandra. Hariścandra grows into a powerful emperor to whom other kings submit.