Shloka 61
अध्याय ९ — कर्णस्य प्रहारः, योधयुग्मनियोजनम्, शैनेय-कैकेययोर्युद्धविन्यासः
Devanagari script
उपतिष्ठस्व भर्तारिमन्यं वा वरवर्णिनि । इत्येवं यः पुरा वाचो रूक्षाश्नाआरवयद् रुषा
Transliteration
upatiṣṭhasva bhartārim anyaṁ vā varavarṇini | ityevaṁ yaḥ purā vāco rūkṣāś cārvayad ruṣā ||
Translation
Vaiśampāyana disse: “Ó senhora de bela tez, serve ao teu marido—ou, se assim quiseres, a outro.” Assim, outrora, ele falou com aspereza em sua ira, ferindo-a com palavras rudes.
Word by Word
उपतिष्ठस्वstand near; attend upon
उपतिष्ठस्व:
TypeVerb
Rootउप-स्था (धातु: स्था)
Formलोट् (imperative), आत्मनेपद, मध्यम, एकवचन
भर्तारम्husband/lord (as object)
भर्तारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभर्तृ
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अन्यम्another
अन्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअन्य
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
वरवर्णिनिO fair-complexioned lady
वरवर्णिनि:
TypeNoun
Rootवरवर्णिनी
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवम्in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
यःwho (he who)
यः:
कर्ता
TypePronoun
Rootयद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पुराformerly; earlier
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा
वाचःwords (as object)
वाचः:
कर्म
TypeNoun
Rootवाच्
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
रूक्षाःharsh
रूक्षाः:
कर्म
TypeAdjective
Rootरूक्ष
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अनारवयत्made (them) resound; uttered aloud
अनारवयत्:
TypeVerb
Rootआ-रु (धातु: रु/रव्, causative: आरावयति)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथम, एकवचन
रुषाwith anger; in wrath
रुषा:
करण
TypeNoun
Rootरुष्/रुषा
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes