Shloka 51
अध्याय ६० — कर्णस्य पाञ्चाल-सोमक-निग्रहः
Karna’s Suppression of the Panchala–Somaka Forces
उलूक युद्धमें शोभा पानेवाले सात्यकिके निकटसे अपने रथको शीघ्र दूर हटा ले गया। राजन! तदनन्तर सात्यकिने रणभूमिमें आपके पुत्रोंकी सेनापर बड़े वेगसे आक्रमण किया। इससे उस सेनामें भगदड़ मच गयी ।। शैनेयशरसंछन्नं तव सैन्यं विशाम्पते । भेजे दश दिशस्तूर्ण न्यपतच्च गतासुवत्,प्रजानाथ! सात्यकिके बाणोंसे ढकी हुई आपकी सेना शीघ्र ही दसों दिशाओंकी ओर भाग चली और प्राणहीन-सी होकर पृथ्वीपर गिरने लगी
ulūkaḥ yuddhe śobhā-pānavale sātyaki-nikataḥ svam rathaṃ śīghraṃ dūraṃ apāharat | rājan! tad-anantaraṃ sātyakiḥ raṇa-bhūmau tava putrāṇāṃ senām prati mahā-vegena abhyākramat | tataḥ sā senāyāṃ bhagadaḍaḥ samajāyata || śaineya-śara-saṃchannaṃ tava sainyaṃ viśāṃ-pate | bheje daśa diśas tūrṇaṃ nyapatac ca gatāsu-vat ||
Disse Sañjaya: Ulūka, buscando glória na batalha, afastou depressa o seu carro das proximidades de Sātyaki. Em seguida, ó rei, Sātyaki investiu com grande velocidade contra o exército de teus filhos no campo de guerra, e o pânico irrompeu naquela hoste. Coberto pelas flechas de Śaineya (Sātyaki), o teu exército, ó senhor dos homens, dispersou-se rapidamente pelas dez direções, e muitos tombaram à terra como se a vida já os tivesse deixado—mostrando como o medo e a desordem podem desfazer até uma grande força quando atingida por um valor resoluto.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a practical ethical lesson within war: courage and disciplined action can break a larger force, while fear and loss of cohesion cause collapse. It implicitly warns rulers that an army’s strength depends not only on numbers but on morale, leadership, and steadiness under pressure.
Ulūka withdraws his chariot from close engagement with Sātyaki. Immediately afterward, Sātyaki (Śaineya) launches a rapid assault on the Kaurava host; struck and covered by his arrows, the army panics, scatters in all directions, and many fall as if lifeless.