Shloka 140
ध्वजं छत्रं पताकाश्न खड्गं शक्ति गदां तथा । जन्रुदेशे च सुभृशं वत्सदन्तैरताडयत्,भगवान् श्रीकृष्णके ऐसा कहनेपर अर्जुनने चौदह भल्ल हाथमें लेकर शीघ्रता करनेके अवसरपर फुर्ती दिखायी और अअश्वत्थामाके धनुषको काट डाला। साथ ही उसके ध्वज, छत्र, पताका, खड्ग, शक्ति और गदाके भी टुकड़े-टुकड़े कर दिये। तदनन्तर अश्व॒त्थामाके गलेकी हँसलीपर “वत्सदन्त” नामक बाणोंद्वारा गहरी चोट पहुँचायी
dhvajaṁ chatraṁ patākāś ca khaḍgaṁ śaktiṁ gadāṁ tathā | grīvā-deśe ca subhṛśaṁ vatsadantair atāḍayat ||
Sañjaya disse: Arjuna despedaçou o estandarte de batalha, o pálio e as bandeiras de Aśvatthāman; e do mesmo modo quebrou-lhe a espada, a lança e a maça em fragmentos. Em seguida, golpeando com ferocidade a região do pescoço com as flechas chamadas “Vatsadanta”, infligiu-lhe uma ferida profunda—mostrando rapidez e domínio na guerra, mantendo o intento de incapacitar o inimigo, e não de se entregar a crueldade inútil.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid battle, strength is ideally governed by restraint and purpose: Arjuna’s action emphasizes disabling an opponent by breaking weapons and symbols of power, rather than pursuing gratuitous harm—an application of kṣatriya-dharma where force is used decisively but with an ethical aim.
Sañjaya narrates that Arjuna rapidly destroys Aśvatthāman’s martial equipment—ensign, parasol, banners, sword, spear, and mace—and then delivers a powerful strike to the neck-region using ‘Vatsadanta’ arrows, leaving Aśvatthāman wounded and effectively checked in combat.