Shloka 1

कर्णपर्व — चतुर्दशोऽध्यायः

Arjuna’s Suppression of the Saṃśaptakas; Kṛṣṇa’s Strategic Admonition; Battlefield Inventory

Devanagari script

््ज-्अ ्ःः बछ। जज :अ पजञ्चदशो<् ध्याय: अश्वत्थामा और भीमसेनका अदभुत युद्ध तथा दोनोंका मूर्च्छित हो जाना संजय उवाच भीमसेनं ततो द्रौणी राजन्‌ विव्याध पत्रिणा । परया त्वरया युक्तो दर्शयन्नस्त्रलाघवम्‌,संजय कहते हैं--राजन्‌! तदनन्तर द्रोणकुमार अश्वत्थामाने बड़ी उतावलीके साथ अस्त्र चलानेमें अपनी फुर्ती दिखाते हुए एक बाणसे भीमसेनको बींध डाला

Transliteration

sañjaya uvāca | bhīmasenaṃ tato drauṇī rājan vivyādha patriṇā | parayā tvarayā yukto darśayann astralāghavam |

Translation

Sañjaya disse: Ó rei, então Aśvatthāmā, filho de Droṇa, impelido por intensa pressa e exibindo sua ágil maestria no uso das armas, traspassou Bhīmasena com uma única flecha.

Word by Word

• संजयः: Sanjaya
• संजयः: Karta
• Type: Noun
• Root: संजय
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• उवाच: said
• उवाच: Karta
• Type: Verb
• Root: वच्
• Form: Perfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular

• भीमसेनम्: Bhimasena
• भीमसेनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भीमसेन
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• ततः: then, thereafter
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• द्रौणीः: Drona's son (Ashvatthaman)
• द्रौणीः: Karta
• Type: Noun
• Root: द्रौणि
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• विव्याध: pierced
• Type: Verb
• Root: व्यध्
• Form: Perfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular

• पत्रिणा: with a feathered arrow
• पत्रिणा: Karana
• Type: Noun
• Root: पत्रिन्
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• परया: with great (utmost)
• परया: Karana
• Type: Adjective
• Root: परा
• Form: Feminine, Instrumental, Singular

• त्वरया: haste, speed
• त्वरया: Karana
• Type: Noun
• Root: त्वरा
• Form: Feminine, Instrumental, Singular

• युक्तः: endowed (with), possessed
• Type: Adjective
• Root: युज्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• दर्शयन्: showing, displaying
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: Present participle (Parasmaipada), Singular

• अस्त्रलाघवम्: skill/lightness in weapon-use
• अस्त्रलाघवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अस्त्रलाघव
• Form: Neuter, Accusative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhṛtarāṣṭra
• Aśvatthāmā (Drauṇi)
• Droṇa
• Bhīmasena (Bhīma)
• arrow