Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

भीष्म-युधिष्ठिर-संमर्दः

Bhīṣma’s Pressure on Yudhiṣṭhira; Śikhaṇḍī’s Approach; Evening Withdrawal

क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन प्रहसन्निव भारत । भारत! श्रुतकीर्ति जब बड़े जोर-जोरसे खींचकर अपने विशाल धनुषकी गम्भीर टंकार फैला रहा था, उसी समय रणभूमिमें आपके पुत्र जयत्सेनने हँसते हुए-से एक तीखे क्षुप्रद्वारा तुरंत उसका धनुष काट दिया ।। त॑ दृष्टवा छिन्नधन्वानं शतानीक: सहोदरम्‌

kṣurapreṇa sutīkṣṇena prahasann iva bhārata | śrutakīrtir yadā bhīmaṃ dhanuḥ śabdaṃ vitanvataḥ | tadā raṇe tava suto jayatseno hasann iva | kṣurapreṇāśu tac cāpaṃ ciccheda || taṃ dṛṣṭvā chinnadhanvānaṃ śatānīkaḥ sahodaram ||

Sañjaya disse: “Ó Bhārata, quando Śrutakīrti puxava com força o seu grande arco e espalhava pelo campo de batalha o seu grave ressoar, naquele mesmo instante teu filho Jayatsena—quase como se risse—cortou-o de pronto com uma flecha de fio de navalha, agudíssima. Ao ver seu irmão Śrutakīrti ali, com o arco decepado, Śatānīka…”

क्षुरप्रेणwith a razor(-like arrow)
क्षुरप्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootक्षुरप्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
सुतीक्ष्णेनvery sharp
सुतीक्ष्णेन:
Karana
TypeAdjective
Rootसुतीक्ष्ण (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
प्रहसन्laughing
प्रहसन्:
Karta
TypeVerb
Rootहस् (धातु)
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
इवas if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
तत्him
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
FormMasculine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
छिन्नधन्वानम्one whose bow was cut
छिन्नधन्वानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootछिन्नधन्वन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
शतानीकःShatānīka (proper name)
शतानीकः:
Karta
TypeNoun
Rootशतानीक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सहोदरम्his brother (born of the same mother)
सहोदरम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootसहोदर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (addressed as Bhārata)
Ś
Śrutakīrti
J
Jayatsena
Ś
Śatānīka
B
battlefield (raṇabhūmi)
G
great bow (mahā-dhanuḥ)
K
kṣurapra arrow