Shloka 2
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — इरावान्-आवन्त्ययोः युद्धम्, घटोत्कच-भगदत्त-संघर्षः, मद्रेश्वर-विक्षेपः
Dhṛtarāṣṭra–Sañjaya Dialogue: Irāvān vs the Avanti princes; Ghaṭotkaca vs Bhagadatta; Śalya checked by the Mādrī twins
Devanagari script
हृष्टमस्माकमत्यन्तमभिकामं च न: सदा । प्रह्चमव्यसनोपेतं पुरस्ताद् दृष्टविक्रमम्,हमारी यह सेना हमलोगोंपर सदा प्रसन्न और अनुरक्त रहनेवाली है। हमारे प्रति सर्वदा विनीतभाव रखती आयी है। यह किसी भी व्यसनमें नहीं फँसी है। पूर्वकालमें इसका पराक्रम देखा जा चुका है
Translation
O nosso exército está sobremaneira jubiloso e sempre nos é afeiçoado e leal. Para conosco, tem mantido em todo tempo uma atitude de respeito e humildade. Não caiu em vício algum. Outrora, já se viu diante de todos o seu valor e a sua proeza.
Word by Word
हृष्टम्delighted, joyful
हृष्टम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहृष्ट
FormNeuter, Accusative, Singular
अस्माकम्of us/our
अस्माकम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Plural
अत्यन्तम्exceedingly, very much
अत्यन्तम्:
TypeIndeclinable
Rootअत्यन्त
Formtrue
अभिकामम्well-disposed, affectionate
अभिकामम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअभिकाम
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formtrue
नःto us/for us
नः:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Dative, Plural
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
Formtrue
प्रह्वम्humble, submissive
प्रह्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रह्व
FormNeuter, Accusative, Singular
अव्यसन-उपेतम्free from vices; not afflicted by addictions
अव्यसन-उपेतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअव्यसन-उपेत
FormNeuter, Accusative, Singular
पुरस्तात्formerly, in the past; before
पुरस्तात्:
TypeIndeclinable
Rootपुरस्तात्
Formtrue
दृष्ट-विक्रमम्whose prowess has been seen/proved
दृष्ट-विक्रमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदृष्ट-विक्रम
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes