Shloka 43
भीष्मपर्व — अध्याय 54: फल्गुन-प्रतिरोधः, सौबली-व्यूह-विध्वंसः, दुर्योधन-भीष्म-संवादः
Devanagari script
आदित्यपथग: केतुस्तस्याद्भुतमनोरम: । शासनात् पुरुहृतस्य निर्मितो विश्वकर्मणा,उनका अद्भुत एवं मनोरम ध्वज सूर्यके पथमें (ऊँचे आकाशमें) फहरा रहा था। इन्द्रके आदेशसे साक्षात् विश्वकर्माने उसका निर्माण किया था
Transliteration
ādityapathagaḥ ketus tasyādbhuta-manoramaḥ | śāsanāt puruhṛtasya nirmito viśvakarmaṇā ||
Translation
Disse Sañjaya: “Seu estandarte—maravilhoso e cativante—via-se tremular bem alto no céu, ao longo do caminho do sol. Fora forjado pelo próprio Viśvakarman, em obediência ao comando de Puruhūta (Indra).”
Word by Word
आदित्यपथगःmoving in the sun’s path (in the sky)
आदित्यपथगः:
Karta
TypeAdjective
Rootआदित्यपथग
FormMasculine, Nominative, Singular
केतुःbanner/standard
केतुः:
Karta
TypeNoun
Rootकेतु
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यof him/of that
तस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अद्भुतमनोरमःwonderful and charming
अद्भुतमनोरमः:
Karta
TypeAdjective
Rootअद्भुतमनोरम
FormMasculine, Nominative, Singular
शासनात्from/according to the command
शासनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootशासन
FormNeuter, Ablative, Singular
पुरुहृतस्यof Puruhūta (Indra)
पुरुहृतस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुरुहृत्
FormMasculine, Genitive, Singular
निर्मितःmade/constructed
निर्मितः:
Karta
TypeVerb
Rootनिर्मि
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
विश्वकर्मणाby Viśvakarman
विश्वकर्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootविश्वकर्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaK
ketu (banner/standard)Ā
Āditya (Sun)P
Puruhūta (Indra)V
ViśvakarmanVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes