Shloka 20
Abhimanyu’s Assault on Bhīṣma’s Screen; Banner-Felling and Reinforcements (सौभद्र-भीष्म-समरः)
Devanagari script
१९ || सम्बन्ध-- तीन प्रकारके तपोंका लक्षण करके अब दानके तीन प्रकारके लक्षण कहते हैं-- दातव्यमिति यद् दानं दीयते5नुपकारिणे । देशे काले च पात्रे च तद् दानं सात्त्विकं स्मृतम्,दान देना ही कर्तव्य है*--ऐसे भावसे जो दान देश तथा काल* और पात्रके प्राप्त होनेपर८ उपकार न करनेवालेके प्रति दिया जाता है, वह दान सात्त्विक कहा गया है+
Transliteration
dātavyam iti yad dānaṁ dīyate 'nupakāriṇe | deśe kāle ca pātre ca tad dānaṁ sāttvikaṁ smṛtam ||
Translation
Disse Arjuna: A dádiva que é oferecida com a convicção: “Deve ser dada”, a quem nada pode retribuir, e que é entregue no lugar e no tempo apropriados a um destinatário digno—tal doação é lembrada como sāttvika.
Word by Word
दातव्यम्to be given / ought to be given
दातव्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + तव्य (कृत् प्रत्यय)
FormNeuter, Nominative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
यत्which
यत्:
Karta
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
दानम्gift, charity
दानम्:
Karta
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
दीयतेis given
दीयते:
TypeVerb
Rootदा (धातु)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Passive
अनुपकारिणेto one who does not render service/return (no expectation of return)
अनुपकारिणे:
Sampradana
TypeNoun
Rootअनुपकारिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Dative, Singular
देशेin (proper) place
देशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
कालेin (proper) time
काले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पात्रेin/with a worthy recipient
पात्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपात्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तत्that
तत्:
Karta
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
दानम्gift, charity
दानम्:
Karta
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
सात्त्विकम्sattvic (pure, of goodness)
सात्त्विकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसात्त्विक (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
स्मृतम्is considered / is said (to be)
स्मृतम्:
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
अजुन उवाच
Characters & Entities
A
ArjunaSandhi Notes