Shloka 60
उत्पातवर्णनम् (Utpāta-varṇanam) — Catalogue of Portents
धृतराष्ट उवाच यथा भवान् वेत्ति तथैव वेत्ता भावाभावी विदितौ मे यथार्थो स्वार्थे हि सम्मुह्ाति तात लोको मां चापि लोकात्मकमेव विद्धि,धृतराष्ट्र बोले--तात! जैसा आप जानते हैं, उसी प्रकार मैं भी इन बातोंको समझता हूँ। भाव और अभावका यथार्थ स्वरूप मुझे भी ज्ञात है, तथापि यह संसार अपने स्वार्थके लिये मोहमें पड़ा रहता है। मुझे भी संसारसे अभिन्न ही समझें
dhṛtarāṣṭra uvāca | yathā bhavān vetti tathaiva vettā bhāvābhāvī viditau me yathārthaḥ | svārthe hi sammuhyati tāta loko māṃ cāpi lokātmakam eva viddhi ||
Dhṛtarāṣṭra disse: “Meu filho, assim como tu compreendes estas coisas, eu também as compreendo. A verdadeira natureza do ser e do não-ser é-me conhecida tal como é. Contudo, o mundo, movido pelo próprio interesse, cai na ilusão. Sabe também que eu sou alguém cuja natureza está ligada ao mundo.”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
Even when one intellectually knows reality (bhāva/abhāva), self-interest can still produce delusion; Dhṛtarāṣṭra admits a worldly entanglement—his identity and choices are shaped by the same forces that mislead society.
Dhṛtarāṣṭra responds to his interlocutor (addressed as ‘tāta’), claiming he understands the principles being discussed, yet confesses that worldly self-interest causes confusion, and he too should be regarded as deeply enmeshed in the world’s nature.