Shloka 41
कर्मयोग–ज्ञानयज्ञ–अवतारोपदेश
Karma-Yoga, Jñāna-Yajña, and Avatāra Instruction
सम्बन्ध-- इस प्रकार कर्मयोगका महत्त्व बतलाकर अब उसके आचरणकी विधि बतलानेके लिये पहले उस कर्मयोगरें परम आवश्यक जो सिद्ध कर्मयोगीकी निश्चयात्मिका स्थायी समबुद्धि है. उसका और कर्मयोगरमें बाधक जो सकाम मनुष्योंकी भिन्न-भिन्न बुद्धियाँ हैं; उनका भेद बतलाते हैं-- व्यवसायात्तमिका बुद्धिरेकेह कुरुनन्दन । बहुशाखा हानन्ताश्च बुद्धयो5व्यवसायिनाम्
vyavasāyātmikā buddhir ekeha kuru-nandana | bahu-śākhā hy anantāś ca buddhayo ’vyavasāyinām ||
Disse Sañjaya: Aqui, ó Arjuna, a inteligência resoluta e de um só propósito é uma; mas as inteligências daqueles que carecem de firme decisão—impelidos pelo desejo e por juízo vacilante—ramificam-se sem fim em incontáveis direções. Eticamente, o verso contrasta o compromisso disciplinado com a ação correta (karma-yoga) com as motivações dispersas da busca egoísta, que fragmentam a clareza moral e enfraquecem o dever constante.
संजय उवाच
Educational Q&A
Karma-yoga requires a single, steady, decisive moral intelligence focused on duty and right action; desire-driven, irresolute minds splinter into endless competing aims, undermining ethical clarity and perseverance.
In the battlefield dialogue framework, Sañjaya reports the teaching that distinguishes the focused resolve of a true practitioner of karma-yoga from the scattered, many-aimed mentality of those attached to results.