Shloka 1
Traigarta Attempt to Seize the Aśvamedha Horse; Arjuna’s Restraint and Tactical Victory
ऑपन-- माल छा अकाल त्रिसप्ततितमो<ध्याय: सेनासहित अर्जुनके द्वारा अश्वका अनुसरण वैशम्पायन उवाच दीक्षाकाले तु सम्प्राप्ते ततस्ते सुमहर्त्विज: । विधिवद् दीक्षयामासुरश्चवमेधाय पार्थिवम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! जब दीक्षाका समय आया, तब उन व्यास आदि महान् ऋत्विजोंने राजा युधिष्ठिरको विधिपूर्वक अश्वमेधयज्ञकी दीक्षा दी
Vaiśampāyana uvāca: dīkṣākāle tu samprāpte tatas te sumahartvijaḥ | vidhivad dīkṣayāmāsur aśvamedhāya pārthivam ||
Vaiśampāyana disse: “Ó Janamejaya! Quando chegou o tempo da consagração, aqueles eminentes sacerdotes oficiantes — como Vyāsa e outros — iniciaram devidamente o rei para o sacrifício do Aśvamedha.” A narrativa ressalta que até o poder régio deve submeter-se à lei ritual e à contenção disciplinada, para que a soberania seja exercida em consonância com o dharma e não como mera força.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Legitimate rule is not merely political victory; it must be ritually and ethically regulated. The king submits to prescribed discipline (vidhi) through dīkṣā, signaling accountability to dharma.
At the proper time for consecration, the eminent priests formally initiate King Yudhiṣṭhira for the Aśvamedha sacrifice, marking the beginning of the rite’s regulated sequence.