Shloka 13
उपहार-विधानम्, यक्षपूजा, रत्ननिध्युद्धारः
Offerings to Tryambaka; Yakṣa honors; Excavation of the Treasure
Devanagari script
श्रुत्वैतद् वचन राज्ञो ब्राह्मणा: सपुरोधस: । इदमूचुर्वचो हृष्टा धर्मराजप्रियेप्सव:,धर्मराज राजा युधिष्ठिरकी यह बात सुनकर उनका प्रिय करनेकी इच्छावाले ब्राह्मण और पुरोहित प्रसन्नतापूर्वक इस प्रकार बोले--
Transliteration
śrutvैतad vacanaṁ rājño brāhmaṇāḥ sapurodhasaḥ | idam ūcur vaco hṛṣṭā dharmarāja-priyepsavaḥ ||
Translation
Vaiśampāyana disse: Ouvindo essas palavras do rei, os brāhmaṇas —junto com o sacerdote real— alegraram-se e, desejosos de fazer o que agradasse a Dharmarāja, falaram jubilosos do seguinte modo:
Word by Word
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि
एतत्this
एतत्:
Karma
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वचनम्speech/statement
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सपुरोधसःtogether with the priests (purohitas)
सपुरोधसः:
Karta
TypeNoun
Rootसपुरोधस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
इदम्this (as follows)
इदम्:
Karma
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ऊचुःsaid/spoke
ऊचुः:
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद
वचःwords/speech
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हृष्टाःdelighted
हृष्टाः:
TypeAdjective
Rootहृष्ट (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
धर्मराजप्रियैप्सवःdesiring to please Dharmaraja
धर्मराजप्रियैप्सवः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मराज-प्रिय-ईप्सु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaY
Yudhiṣṭhira (Dharmarāja)B
BrāhmaṇasP
Purohita (royal priest)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes