Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga
Adhyātma-Upadeśa
अतः: पर प्रवक्ष्यामि सच्त्वक्षेत्रज्ञयोर्यथा । संयोगो विप्रयोगश्न तन्निबोधत सत्तमा:
ataḥ paraṁ pravakṣyāmi sattva-kṣetrajñayor yathā | saṁyogo viprayogaś ca tan nibodhata sattamāḥ śreṣṭha-maharṣayaḥ ||
Por isso, explicarei agora, na devida ordem, como o princípio vital (sattva) e o Conhecedor do Campo (kṣetrajña) chegam à união e como se separam. Escutai com atenção este ensinamento, ó os melhores entre os virtuosos, ó os mais eminentes grandes rishis—pois ele diz respeito ao entendimento que guia a reta conduta e a liberdade interior.
वायुदेव उवाच
Vāyudeva introduces an explanation of how the conscious knower (kṣetrajña) becomes associated with the principle of embodied experience (sattva) and how that association ceases—an inquiry meant to support discernment, ethical steadiness, and release from confusion about self and experience.
Vāyudeva addresses an audience of eminent seers, signaling a formal instruction: he is about to expound a doctrinal account of union and separation between sattva and kṣetrajña, asking them to listen with focused attention.