Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Cāturhotra as Inner Sacrifice (Yoga-Yajña) and Nārāyaṇa Recitation

गुणवत्पावको महां दीव्यते5न्त:शरीरग: । जो मनसे अवगत होता है

brāhmaṇa uvāca | guṇavat pāvako mahān dīvyate 'ntaḥśarīragaḥ | yogayajñaḥ pravṛtto me jñānavallīprado 'dbhutaḥ | prāṇastotraḥ apānaśastraḥ sarvatyāgasudakṣiṇaḥ |

Disse o Brahmin: “Um Fogo poderoso e virtuoso resplandece dentro do meu corpo. Iniciei o sacrifício que é o Yoga—maravilhoso, que concede a trepadeira do conhecimento. Neste rito, o inspirar é o hino de louvor, o expirar é o instrumento sacrificial, e a melhor dádiva sacerdotal é a renúncia de tudo. Deve-se oferecer, com contenção disciplinada, as seis ‘oblações’ que são os objetos do pensamento e dos sentidos—o que a mente apreende, o que a fala expressa, o que o ouvido ouve, o que o olho vê, o que a pele toca e o que o nariz cheira—nos seis instrumentos de percepção que começam com a mente, fazendo do próprio eu o altar. Nessa oferenda interior, o Ser Supremo, como o fogo que preside ao sacrifício, revela-se dentro do meu corpo e da minha mente.”

गुणवत्endowed with qualities
गुणवत्:
Karta
TypeAdjective
Rootगुणवत्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
पावकःfire
पावकः:
Karta
TypeNoun
Rootपावक
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
महान्great
महान्:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
दीव्यतेshines / is radiant
दीव्यते:
TypeVerb
Root√दीव्
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन, आत्मनेपद
अन्तःwithin
अन्तः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअन्तः
शरीरगःdwelling in the body
शरीरगः:
Karta
TypeAdjective
Rootशरीरग
Formपुं, प्रथमा, एकवचन

ब्राह्मण उवाच

ब्राह्मण (Brahmin speaker)
पावक/अग्नि (Fire as inner sacrificial fire)
परमात्मा (Supreme Self)
प्राण (in-breath)
अपान (out-breath)
मनस् (mind)
वाणी (speech)
कर्ण (ear)
चक्षुस् (eye)
त्वक् (skin)
नासिका/घ्राण (nose/smell faculty)
योगयज्ञ (yoga-sacrifice)

Educational Q&A

True sacrifice can be internalized: by restraining the senses and mind, one offers sense-objects back into disciplined awareness, making the self the altar. The ‘fire’ is the Supreme Self shining within, and the highest sacrificial gift is total renunciation.

A Brahmin speaker describes his spiritual practice as a ‘yoga-sacrifice.’ He reinterprets Vedic ritual elements symbolically—prāṇa as the chant, apāna as the implement, and renunciation as the dakṣiṇā—asserting that through this inner rite the Supreme Self becomes manifest within him.