Cyavana’s Yogic Display and Kuśika’s Recognition of Tapas (च्यवन-योगप्रभावः कुशिकस्य तपःप्रशंसा च)
इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें च्यवनमुनिका उपाख्यानविषयक पचासवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ५० ॥ एकपज्चाशत्तमो< ध्याय: राजा नहुषका एक गौके मोलपर च्यवन मुनिको खरीदना
Bhīṣma uvāca: Nahuṣas tu tataḥ śrutvā Cyavanaṁ taṁ tathāgatam | tvaritaḥ prayayau tatra sahāmātya-purohitaḥ ||
Bhishma disse: Ó melhor dos Bharatas, quando o rei Nahusha ouviu que o sábio Cyavana chegara perto de sua cidade em tal condição, apressou-se para aquele lugar, acompanhado de seus ministros e de seu sacerdote real. A cena prepara um encontro regido pelo dharma: espera-se que um governante responda prontamente e com respeito ao saber da presença de um asceta vulnerável, pois o modo como se tratam os sábios mede a retidão de um rei.
भीष्म उवाच
A king’s dharma includes prompt, respectful attention to ascetics and sages—especially when they are vulnerable—because honoring spiritual authority and protecting the righteous sustains social and moral order.
Bhishma narrates that King Nahusha, on hearing that the sage Cyavana has arrived nearby in a particular condition, quickly goes to meet him, taking along his ministers and his priest—setting up the ensuing episode about cows, charity, and merit.