Cyavana’s Water-Vow and the Ethics of Cohabitation (स्नेह-सम्वास-धर्मः)
श्रीक्ष राज्यं च कोशकश्ष क्षत्रियाणां युधिषछ्ठिर
bhīṣma uvāca | śrīś ca rājyaṃ ca kośaś ca kṣatriyāṇāṃ yudhiṣṭhira | rājā yudhiṣṭhira! lakṣmī rājyaṃ ca kośaś ca—etat sarvaṃ śāstre kṣatriyārthaṃ vihitaṃ dṛśyate | rājan! kṣatriyo dharmānusāreṇa samudraparyantāṃ pṛthivīṃ bahulāṃ ca sampadaṃ prāpnoti | nareśvara! rājā (kṣatriyaḥ) daṇḍadhārī bhavati | kṣatriyāt paraṃ rakṣākāryaṃ nānyena śakyate kartum |
Bhīṣma disse: “Ó Yudhiṣṭhira, prosperidade, soberania e o tesouro real (kośa) são prescritos nos śāstra como encargo próprio do Kṣatriya. Ó rei Yudhiṣṭhira, vê-se que Lakṣmī (a fortuna régia), o reino e o tesouro são todos ordenados para o papel do Kṣatriya. Agindo de acordo com o seu dharma, um Kṣatriya pode legitimamente obter domínio sobre a terra até aos mares que a circundam e adquirir vasta riqueza. Ó senhor dos homens, o rei—sendo Kṣatriya—é o portador do bastão do castigo (daṇḍa), e fora do Kṣatriya ninguém é verdadeiramente capaz de cumprir a obra da proteção.”
भीष्म उवाच
Bhishma asserts that sovereignty, wealth, and the treasury are legitimate and scripturally sanctioned for the Kshatriya when pursued according to dharma, because the king’s defining obligation is protection—upheld through danda (lawful discipline and punishment).
In Anushasana Parva, Bhishma continues instructing King Yudhishthira on rajadharma. Here he explains why kingship, resources, and coercive authority properly belong to the Kshatriya: only such a ruler can effectively protect society and maintain order.