Shloka 80

Chapter 2: Sudarśana Upākhyāna — Atithi-Dharma and the Conquest of Mṛtyu

Gṛhastha-Vrata

Devanagari script

विजिततश्न त्वया मृत्युर्यो5यं त्वामनुगच्छति । रन्ध्रान्वेषी तव सदा त्वया धृत्या वशी कृत:,“तुमने इस मृत्युको, जो सदा तुम्हारा छिद्र ढूँढ़ती हुई तुम्हारे पीछे लगी रहती थी, जीत लिया। तुमने अपने धैर्यसे मृत्युको वशमें कर लिया है

Transliteration

vijita-tṛṣṇā tvayā mṛtyur yo ’yaṁ tvām anugacchati | randhrānveṣī tava sadā tvayā dhṛtyā vaśī kṛtaḥ ||

Translation

Disse Bhishma: “Tu conquistaste essa Morte que te segue—sempre à procura de uma falha, sempre buscando uma brecha. Pela tua firme perseverança e autocontrole, submeteste a própria Morte ao teu domínio.”

Word by Word

विजितःconquered

असिyou are

त्वयाby you

मृत्युःdeath

यःwho/which

अयम्this

त्वाम्you (object)

अनुगच्छतिfollows

रन्ध्रopenings, weak points

अन्वेषीseeking, searching for

तवof you, your

सदाalways

त्वयाby you

धृत्याby steadfastness, by patience

वशीsubdued, brought under control

कृतःmade (into)

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Mṛtyu (Death, personified)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes