Shloka 10
भीष्मस्योत्तरायणप्रतीक्षा तथा युधिष्ठिरागमनम् | Bhīṣma’s uttarāyaṇa moment and Yudhiṣṭhira’s arrival
Devanagari script
सुरकार्यार्थमुत्पन्नो मानुषं वपुरास्थित: । न हि देवगणा:ः सक्तास्त्रिविक्रमविनाकृता:
Translation
Para realizar as tarefas dos deuses, Ele nasceu e manifestou-se na terra, assumindo um corpo humano. Pois, sem o poder e o auxílio de Trivikrama, nem mesmo o conjunto dos deuses consegue cumprir qualquer obra.
Word by Word
सुरकार्यर्थम्for the purpose of the gods' task
सुरकार्यर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुरकार्य (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
उत्पन्नःarisen / manifested
उत्पन्नः:
Karta
TypeAdjective
Rootउत् + √पद् (पद्यते) → उत्पन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मानुषम्human
मानुषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
वपुःbody, form
वपुः:
Karma
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
आस्थितःhaving assumed / having taken (up)
आस्थितः:
Karta
TypeAdjective
Rootआ + √स्था → आस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
देवगणाःthe hosts of gods
देवगणाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सक्ताःable / competent (lit. attached, engaged)
सक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Root√सञ्ज् (सजति) → सक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
त्रिविक्रमविनाकृताःwithout Trivikrama (i.e., bereft of his help)
त्रिविक्रमविनाकृताः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्रिविक्रम (प्रातिपदिक) + विना (अव्यय) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
ईश्वर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes