Agastya-Māhātmya and Vasiṣṭha’s Protection of the Ādityas
Khalina Daityas; Sarayū Etiology
शूद्रस्य कर्मनिष्ठायां विकर्मस्थोडपि पच्यते । ब्राह्मण: क्षत्रियो वैश्यो विकर्मस्थश्न पच्यते
śūdrasya karmanisṭhāyāṁ vikarmastho ’pi pacyate | brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyo vikarmasthaś ca na pacyate ||
Bhīṣma disse: “Mesmo um Śūdra firmemente dedicado ao trabalho que lhe é prescrito é punido se se envolve em vikarma (conduta proibida). Mas um Brāhmaṇa, um Kṣatriya ou um Vaiśya estabelecido em vikarma não é por isso ‘cozido’ no inferno apenas por estar ligado a labores do tipo śūdra; o decisivo é a adesão ao próprio dharma ou a transgressão para o vikarma.”
भीष्म उवाच
The verse contrasts steadfastness in prescribed duty (svakarma/varṇa-dharma) with vikarma (prohibited conduct), warning that transgression brings suffering; ethical accountability is framed in terms of following one’s ordained duties and avoiding forbidden actions.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing Yudhiṣṭhira on dharma. Here he discusses consequences of vikarma and the importance of remaining established in one’s proper duties, using varṇa categories as the framework for the teaching.