Śiva-nāmānukīrtana-prastāvaḥ
Prologue to the praise of Śiva and the Upamanyu testimony
भूधरो नागमौज्जी च नागकुण्डलकुण्डली । नागयज्ञोपवीती च नागचर्मोत्तरच्छद:
bhūdharo nāgamaūjjī ca nāgakuṇḍalakuṇḍalī | nāgayajñopavītī ca nāgacarmottaracchadaḥ ||
Vāsudeva disse: “Ele é o sustentador da terra; está cingido por serpentes. Usa brincos de serpente, traz o cordão sagrado (yajñopavīta) feito de serpentes e se cobre com pele de serpente como veste superior.” A descrição evoca Śeṣa como o suporte cósmico—marcado pela contenção e pelo dever firme—cujos próprios ornamentos simbolizam um poder disciplinado posto a serviço de sustentar o mundo.
वासुदेव उवाच
The verse presents Śeṣa as the steadfast supporter of the world, whose serpent-ornaments signify controlled strength and disciplined power dedicated to sustaining cosmic order—an ethical ideal of bearing responsibility without ego.
Vāsudeva is describing the form and insignia of the great Nāga Śeṣa: earth-bearing, serpent-girdled, serpent-earringed, wearing a serpent-made sacred thread, and covered with serpent-skin—iconic markers identifying him and his cosmic function.