Umā’s Inquiry and the Manifestation of the Third Eye (उमा–प्रश्नः तृतीयनेत्रोत्पत्तिः)
(अग्निसंरक्षणपरा गृहशुद्धि च कारये । कुमारान् पालये नित्यं कुमारी परिशिक्षये ।।
agnisaṁrakṣaṇaparā gṛhaśuddhiṁ ca kāraye | kumārān pālaye nityaṁ kumārī pariśikṣaye || ātmapriyāṇi hitvāpi garbhasaṁrakṣaṇe ratā | bālānāṁ varjaye nityaṁ śāpaṁ kopaṁ pratāpanam || avikṣiptāni dhānyāni nānnavikṣepaṇaṁ gṛhe | ratnavat spṛhaye gehe gāvaḥ sayavasodakāḥ || samudgamya ca śuddhāhaṁ bhikṣāṁ dadyāṁ dvijātiṣu || pravāsaṁ yadi me yāti bhartā kāryeṇa kenacit | maṅgalair bahubhir yuktā bhavāmi niyatā tadā ||
Bhishma disse: “Eu me dedicava a resguardar o fogo sagrado do lar e a manter a casa purificada por meio de limpezas regulares. Eu cuidava das crianças todos os dias e instruía as jovens nos deveres e na conduta da mulher. Mesmo deixando de lado alimentos que me eram queridos, permanecia constantemente empenhada em proteger a gestação. Eu havia renunciado para sempre a amaldiçoar as crianças, a descarregar nelas a ira ou a atormentá-las de qualquer modo. Em minha casa, os grãos jamais eram espalhados, nem a comida era deixada ao léu com descuido. Eu tratava das vacas do lar—dando-lhes forragem e água—zelando por sua segurança como por uma joia. E, estando em estado de pureza, eu me adiantava para dar esmolas aos duas-vezes-nascidos. Se meu marido partia por algum encargo, então, disciplinada e com autocontrole, eu permanecia ocupada em muitas observâncias auspiciosas para o seu bem-estar.”
भीष्म उवाच
The verse presents an ideal of household ethics: protect the sacred fire and maintain cleanliness, nurture children with patience (without curses or harshness), safeguard pregnancy through self-denial, avoid wasting food, care for cows as precious dependents, and give alms to the twice-born while observing purity and disciplined auspicious conduct—especially during the husband’s absence.
In Bhishma’s discourse on dharma, a woman’s exemplary domestic conduct is described in the first person: she recounts her daily responsibilities—ritual care, household purification, child-rearing, instruction of girls, restraint in speech and anger, careful management of food, attentive care of cows, and charitable giving—then adds that when her husband travels for work she remains self-controlled and engaged in auspicious observances.