आचारप्रशंसा
Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity
(देवालये5थ गोवन्दे चैत्ये सस्येषु विश्रमे । भक्ष्यान् भूक्त्वा क्षुतेअध्वानं गत्वा मूत्रपुरीषयो: ।।
bhīṣma uvāca | devālaye 'tha govande caitye sasy eṣu viśrame | bhakṣyān bhuktvā kṣute 'dhvānaṃ gatvā mūtrapurīṣayoḥ || dvir ācāmed yathānyāyaṃ hṛdagataṃ tu pibann apaḥ | annaṃ bubhukṣamāṇas tu trir mukhena spṛśed apaḥ | bhuktvā cānnaṃ tathaiva trir dviḥ punaḥ parimārjayet ||
Bhīṣma disse: Não se deve urinar nem evacuar perto de um templo, entre as vacas, num santuário sagrado (caitya), junto de árvores ligadas ao culto, perto de um lugar de descanso, nem em campos cultivados e viçosos. Depois de comer, depois de espirrar, depois de caminhar pela estrada e depois de aliviar-se, deve-se fazer a purificação adequada e então realizar o ācāmana duas vezes conforme a regra—bebendo água o bastante para senti-la como se chegasse ao coração. O homem que vai comer deve tocar água à boca três vezes (ācāmana); após comer, do mesmo modo, mais três vezes, e então limpar a boca duas vezes com a base do polegar.
भीष्म उवाच
Maintain śauca (purity) by respecting sacred and communal spaces—temples, shrines, cattle areas, resting places, and cultivated fields—and by performing prescribed ācāmana and cleansing after common impurity-causing acts such as eating, sneezing, traveling, and excretion.
In the Anuśāsana Parva’s instruction section, Bhīṣma continues advising on dharmic conduct, giving practical rules of daily purity: prohibitions about where to relieve oneself and the proper sequence and manner of ācāmana before and after meals and after other activities.