आचारप्रशंसा
Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity
भोजन करनेके पश्चात् कुल्ला करके मुँह धो ले और एक हाथसे दाहिने पैरके अँगूठेपर पानी डाले ।।
bhojanaṃ kṛtvā kullaṃ kṛtvā mukhaṃ prakṣālya ekena hastena dakṣiṇapādāṅguṣṭhe jalaṃ nikṣipet | pārṇiṃ mūrdhni samādhāya spṛṣṭvā cāgniṃ samāhitaḥ | jñātiśraiṣṭhyam avāpnoti prayogakuśalo naraḥ ||
Bhīṣma disse: Depois de comer, deve-se bochechar e lavar o rosto; em seguida, com uma das mãos, derramar água sobre o hálux (dedão) do pé direito. Depois, colocando a palma sobre a cabeça e com a mente recolhida, tocar mentalmente (isto é, reconhecer com reverência) o fogo sagrado, Agni. Aquele que é hábil na observância correta alcança preeminência entre os seus parentes. O ensinamento ressalta a pureza disciplinada após a refeição e a reverência atenta como sinais de dharma na vida do chefe de família.
भीष्म उवाच
That everyday dharma is upheld through disciplined cleanliness after eating and mindful reverence to the sacred fire; correct observance (prayoga) cultivates social and moral excellence, bringing esteem among one’s relatives.
Bhishma, instructing on rules of conduct, describes a sequence of post-meal actions—rinsing, washing, pouring water on the right great toe, placing the palm on the head, and mentally honoring Agni—stating that such proper practice leads to distinction among one’s kin.