Shloka 9
Devanagari script
मन्दपाल उवाच किमर्थमावृता लोका ममैते तपसार्जिता: । कि मया न कृतं तत्र यस्यैतत् कर्मण: फलम्,मन्दपाल बोले--देवताओ! मेरी तपस्याद्वारा प्राप्त हुए ये लोक बंद क्यों हैं? (उपभोगके साधनोंसे शून्य क्यों हैं?) मैंने वहाँ कौन-सा सत्कर्म नहीं किया है, जिसका फल मुझे इस रूपमें मिला है
Translation
Mandapāla disse: “Ó deuses! Por que estes mundos, conquistados por mim mediante a austeridade, estão velados e fechados para mim? Que ato meritório deixei de cumprir ali, para que o fruto do meu karma me alcance desta forma?”
Word by Word
मन्दपालःMandapāla
मन्दपालः:
Karta
TypeNoun
Rootमन्दपाल
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Singular, Parasmaipada
किम्why?/for what?
किम्:
TypeIndeclinable
Rootकिम्
अर्थम्reason/purpose
अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
आवृताःcovered/closed off
आवृताः:
TypeAdjective
Rootआवृत
FormMasculine, Nominative, Plural
लोकाःworlds/realms
लोकाः:
Karta
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Nominative, Plural
ममof me/my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
एतेthese
एते:
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
तपसाby austerity
तपसा:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
अर्जिताःearned/obtained
अर्जिताः:
TypeAdjective
Rootअर्जित
FormMasculine, Nominative, Plural
किम्what?
किम्:
TypeIndeclinable
Rootकिम्
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormInstrumental, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
कृतम्done
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
यस्यof which/whose
यस्य:
TypePronoun
Rootयद्
FormGenitive, Singular
एतत्this
एतत्:
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
कर्मणःof the act/deed
कर्मणः:
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Genitive, Singular
फलम्result/fruit
फलम्:
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
Speaker
मन्दपाल उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes