Shloka 26
बक-राक्षसस्य आह्वानम् तथा वृक्षयुद्धम्
Summons of Baka and the Tree-Weapon Engagement
सुकुमारतरामेनां महारहशयनोचिताम् | शयानां पश्यताद्येह पृथिव्यामतथोचिताम्,“जो शत्रुसमूहका संहार करनेवाले वसुदेवजीकी बहिन तथा महाराज कुन्तिभोजकी कन्या हैं, समस्त शुभ लक्षणोंके कारण जिनका सदा समादर होता आया है, जो राजा विचित्रवीर्यकी पुत्रवधू तथा महात्मा पाण्डुकी धर्मपत्नी हैं, जिन्होंने हम-जैसे पुत्रोंको जन्म दिया है, जिनकी अंगकान्ति कमलके भीतरी भागके समान है, जो अत्यन्त सुकुमार और बहुमूल्य शय्यापर शयन करनेके योग्य हैं, देखो, आज वे ही कुन्तीदेवी यहाँ भूमिपर सोयी हैं! ये कदापि इस तरह शयन करनेके योग्य नहीं हैं
sukumāratarām enāṁ mahārahaśayanocitām | śayānāṁ paśyatādyeha pṛthivyām atathocitām ||
Vaiśampāyana disse: “Vede hoje aqui—ela, a mais delicada, digna de um leito caro e nobre—deitada sobre a terra nua, embora tal repouso lhe seja totalmente impróprio. A mesma mulher que é irmã de Vasudeva, filha do rei Kuntibhoja, sempre honrada por seus sinais auspiciosos; que se tornou nora do rei Vicitravīrya e esposa justa, segundo o dharma, do magnânimo Pāṇḍu; que gerou filhos como nós; cujo brilho é como o íntimo de um lótus—ela, Kuntī, é agora vista dormindo no chão. Esta não é a condição que ela merece.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical shock of seeing a revered, virtuous royal woman reduced to hardship. It evokes compassion and underscores how dharma includes honoring the dignity of the righteous and recognizing the injustice of undeserved suffering.
The speaker draws attention to Kuntī’s present condition—sleeping on the bare earth—contrasting it with her noble status, auspicious qualities, and familial roles (sister of Vasudeva, daughter of Kuntibhoja, wife of Pāṇḍu). The tone is lamenting and meant to move listeners to empathy.