Shloka 156

अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope

Devanagari script

यदाश्रौषं दिग्विजये पाण्डुपुत्रै- व॑शीकृतान्‌ भूमिपालान्‌ प्रसहा । महाक्रतुं राजसूयं कृतं च तदा नाशंसे विजयाय संजय,जब मैंने सुना कि दिग्विजयके समय पाण्डवोंने बलपूर्वक बड़े-बड़े भूमिपतियोंको अपने अधीन कर लिया और महायज्ञ राजसूय सम्पन्न कर दिया। संजय! तभी मैंने समझ लिया कि मेरी विजयकी कोई आशा नहीं है

Transliteration

yadāśrauṣaṃ digvijaye pāṇḍuputrair vaśīkṛtān bhūmipālān prasahā | mahākratuṃ rājasūyaṃ kṛtaṃ ca tadā nāśaṃse vijayāya sañjaya ||

Translation

Quando ouvi que, na sua campanha de conquista, os filhos de Pāṇḍu haviam submetido à força grandes reis ao seu domínio e que também haviam concluído o grandioso sacrifício—o Rājasūya—então, Sañjaya, deixei de nutrir qualquer esperança de vitória.

Word by Word

• {'yadā': 'when', 'aśrauṣam': 'I heard', 'digvijaye': 'in the conquest of the quarters

• campaign of universal conquest', 'pāṇḍuputraiḥ': 'by the sons of Pāṇḍu (the Pāṇḍavas)', 'vaśīkṛtān': 'subdued

• brought under control', 'bhūmipālān': 'earth-protectors

• kings, rulers', 'prasahā': 'by force

• forcibly', 'mahākratum': 'a great sacrificial rite

• grand ritual', 'rājasūyam': 'the Rājasūya sacrifice (royal consecration asserting sovereignty)', 'kṛtam': 'performed

• accomplished', 'ca': 'and', 'tadā': 'then', 'na āśaṃse': 'I do not hope

• I have no expectation', 'vijayāya': 'for victory', 'sañjaya': 'O Sañjaya (address to the charioteer-messenger)'}

Characters & Entities

• Pāṇḍuputra (Pāṇḍavas)
• Bhūmipāla (subdued kings)
• Rājasūya (sacrifice)
• Sañjaya