Shloka 1

Mṛtyuñjaya/Amṛteśvara Upāsanā: Three-Syllable Mantra, Kavaca, Japa-Phala, and Pūjā-Aṅgas

सप्तदशो ऽध्यायः सूत उवाच / गरुडोक्तं कश्यपाय वक्ष्ये मृत्युञ्जयार्चनम् / उद्धारपूर्वकं पुण्यं सर्वदेवमयं मतम्

saptadaśo 'dhyāyaḥ sūta uvāca / garuḍoktaṃ kaśyapāya vakṣye mṛtyuñjayārcanam / uddhārapūrvakaṃ puṇyaṃ sarvadevamayaṃ matam

Disse Sūta: Descreverei a adoração de Mṛtyuñjaya, o Conquistador da Morte, tal como Garuḍa a ensinou a Kaśyapa—um rito auspicioso, precedido por atos de libertação (uddhāra), tido como de mérito supremo e entendido como contendo todos os deuses.

सप्तदशःseventeenth
सप्तदशः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्तदश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; द्विगु-समास (सप्त + दश) — ‘seventeenth’
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
गरुडोक्तम्spoken by Garuḍa
गरुडोक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगरुड (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त, √वच्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त) — ‘गरुडेन उक्तम्’
कश्यपायto Kaśyapa
कश्यपाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्तिः (सम्प्रदान), एकवचनम्
वक्ष्येI will tell
वक्ष्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), आत्मनेपदम्, उत्तमपुरुषः, एकवचनम्
मृत्युञ्जयार्चनम्worship of Mṛtyuñjaya
मृत्युञ्जयार्चनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमृत्युञ्जय (प्रातिपदिक) + अर्चन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः — ‘मृत्युञ्जयस्य अर्चनम्’
उद्धारपूर्वकम्preceded by deliverance/raising
उद्धारपूर्वकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्धार (प्रातिपदिक) + पूर्वक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अव्ययार्थे ‘पूर्वक’ — ‘उद्धारपूर्वक’ = ‘preceded by deliverance/raising’
पुण्यम्meritorious
पुण्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्वदेवमयम्composed of all deities
सर्वदेवमयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘सर्वदेवमय’ = ‘consisting of all gods’
मतम्considered/held (to be)
मतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमत (कृदन्त, √मन्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त) — ‘considered/held as’

Sūta

Concept: Mṛtyuñjaya-arcana, taught in a revered lineage, is a puṇya rite preceded by ‘uddhāra’ (acts of rescue/raising up), and is considered to contain the essence of all deities.

Vedantic Theme: Īśvara as the one reality approached through many devatā-forms; upāsanā as a means to protection and inner steadiness.

Application: Undertake Mṛtyuñjaya worship with preparatory ‘uddhāra’ acts (purificatory/charitable/rescue-oriented preliminaries), treating the rite as comprehensive devotion rather than sectarian limitation.

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: narrative setting (purāṇic discourse)

Related Themes: Garuda Purana: Mṛtyuñjaya/mahāmṛtyuñjaya-oriented protective rites in ācāra/mantra contexts; Garuda Purana: uddhāra as a preliminary motif in merit-producing observances

S
Sūta
G
Garuḍa
K
Kaśyapa
M
Mṛtyuñjaya (Śiva)

FAQs

This verse frames Mṛtyuñjaya-arcana as a highly meritorious, protective practice connected with overcoming death and supported by a traditional teaching line (Garuḍa to Kaśyapa).

Indirectly, it points to a remedy-oriented approach: before detailing after-death realities, the text introduces a liberative worship (with “uddhāra” preliminaries) meant to safeguard and uplift the practitioner.

Adopt disciplined devotional practice centered on Mṛtyuñjaya (with ethical living and protective prayers) as a way to cultivate steadiness in the face of mortality and support spiritual well-being.