Next Verse

Shloka 1

श्रीनगर-त्रिपुरा-सप्तकक्षा-पालकदेवताप्रकाशनम्

Revelation of the Guardian Deities of Śrīnagara-Tripurā’s Seven Enclosures

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसम्वादे ललितोपाख्याने श्रीनगरत्रिपुरासप्तकक्षापालकदेवताप्रकाशन कथनं नाम द्वात्रिंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच कथितं सप्तशालानां लक्षणं शिल्पिभिः कृतम् / अथ रत्नमयाः शालाः प्रकीर्त्यन्ते ऽवधारय

iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasamvāde lalitopākhyāne śrīnagaratripurāsaptakakṣāpālakadevatāprakāśana kathanaṃ nāma dvātriṃśo 'dhyāyaḥ hayagrīva uvāca kathitaṃ saptaśālānāṃ lakṣaṇaṃ śilpibhiḥ kṛtam / atha ratnamayāḥ śālāḥ prakīrtyante 'vadhāraya

Assim, no Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, na seção Uttara, no diálogo entre Hayagrīva e Agastya, no relato de Lalitā, encontra-se o trigésimo segundo capítulo, chamado “Exposição das divindades guardiãs das sete câmaras de Śrīnagara-Tripurā”. Disse Hayagrīva: Já foram descritas as características das sete salas construídas pelos artífices; agora serão celebradas as salas feitas de joias—ouve e retém.

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya; quotation/closure particle (इति-प्रयोगः)
śrī-brahmāṇḍa-mahāpurāṇein the Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa
śrī-brahmāṇḍa-mahāpurāṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrī + brahmāṇḍa + mahāpurāṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; samāsa: śrī-brahmāṇḍa-mahāpurāṇa (title)
uttarabhāgein the latter section
uttarabhāge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootuttara-bhāga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular
hayagrīva-agastya-samvādein the dialogue of Hayagrīva and Agastya
hayagrīva-agastya-samvāde:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roothayagrīva + agastya + samvāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; dvandva of interlocutors + samvāda
lalitopākhyānein the Lalitā-upākhyāna (episode)
lalitopākhyāne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootlalitā + upākhyāna (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular
śrī-nagara-tripura-sapta-kakṣā-pālaka-devatā-prakāśana-kathanamthe narration called ‘Revelation of the deities guarding the seven enclosures of Śrīnagara-Tripurā’
śrī-nagara-tripura-sapta-kakṣā-pālaka-devatā-prakāśana-kathanam:
Karta (कर्ता) / Nāmadheya (नामधेय)
TypeNoun
Rootśrī + nagara + tripurā + sapta + kakṣā + pālaka + devatā + prakāśana + kathana (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; long tatpuruṣa title-compound
nāmanamed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय/निपात)
FormAvyaya; naming particle (नाम-निपातः)
dvātriṃśaḥthirty-second
dvātriṃśaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvātriṃśat (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; ordinal usage ‘32nd’
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (कर्ता) / Nāmadheya (नामधेय)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
hayagrīvaḥHayagrīva
hayagrīvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothayagrīva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormLuṅ (लुङ्, aorist), Parasmaipada, 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
kathitamhas been described
kathitam:
Karma (कर्म) / Pradhāna-vākya-bhāva
TypeAdjective
Rootkathita (कृदन्त; √kath)
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative/Accusative, Singular; predicative with implied ‘has been’
sapta-śālānāmof the seven halls
sapta-śālānām:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsapta + śālā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन); dvigu ‘seven halls’
lakṣaṇamcharacteristic(s)
lakṣaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootlakṣaṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular
śilpibhiḥby the artisans
śilpibhiḥ:
Karaṇa (करण) / Agent-instrumental
TypeNoun
Rootśilpin (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural
kṛtammade/composed
kṛtam:
Kriyā-viśeṣaṇa / Predicative
TypeAdjective
Rootkṛta (कृदन्त; √kṛ)
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative/Accusative, Singular; agrees with lakṣaṇam
athanow/then
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormAvyaya; discourse marker (अथ)
ratnamayāḥgem-made
ratnamayāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootratna-maya (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; agrees with śālāḥ
śālāḥhalls
śālāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśālā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
prakīrtyanteare being described/proclaimed
prakīrtyante:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√kīrt (धातु)
FormLaṭ (लट्, present), Ātmanepada, 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन); passive/impersonal sense ‘are proclaimed’
avadhārayapay attention/consider
avadhāraya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootava-√dhṛ (धातु)
FormLoṭ (लोट्, imperative), Parasmaipada, 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन)