Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Shashtha Skandha, Shloka 19

Puṁsavana / Viṣṇu-vrata: Worship of Lakṣmī-Nārāyaṇa for Auspicious Progeny and Fortune

विष्णोर्व्रतमिदं बिभ्रन्न विहन्यात्कथञ्चन । विप्रान् स्त्रियो वीरवती: स्रग्गन्धबलिमण्डनै: । अर्चेदहरहर्भक्त्या देवं नियममास्थिता ॥ १९ ॥ उद्वास्य देवं स्वे धाम्नि तन्निवेदितमग्रत: । अद्यादात्मविशुद्ध्यर्थं सर्वकामसमृद्धये ॥ २० ॥

viṣṇor vratam idaṁ bibhran na vihanyāt kathañcana viprān striyo vīravatīḥ srag-gandha-bali-maṇḍanaiḥ

Deve-se aceitar este viṣṇu-vrata e jamais desviar-se de sua execução. Oferecendo restos de prasāda, guirlandas, pasta de sândalo, oferendas e ornamentos, deve-se adorar diariamente, com bhakti, os brāhmaṇas e também as mulheres que vivem em paz com marido e filhos; e a esposa, firme nas regras, deve venerar o Senhor Viṣṇu todos os dias com grande devoção.

विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
व्रतम्vow, observance
व्रतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; विशेषणम् ‘व्रतम्’
बिभ्रन्observing, bearing
बिभ्रन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘(he) bearing/observing’
not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
विहन्यात्should violate/destroy
विहन्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-हन् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
कथञ्चनin any way (at all)
कथञ्चन:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथञ्चन (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/निषेध-प्रयोगे ‘in any way’
विप्रान्brāhmaṇas
विप्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन (वैदिक/छान्दस-रूपे प्रथमा/द्वितीया समानरूपता); अत्र कर्मत्वे
वीरवतीःhaving husbands/heroic (fortunate)
वीरवतीः:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवीरवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् ‘स्त्रियः’
स्रक्-गन्ध-बलि-मण्डनैःwith garlands, perfumes, offerings, and ornaments
स्रक्-गन्ध-बलि-मण्डनैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्रक् + गन्ध + बलि + मण्डन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समाहार-द्वन्द्वः—स्रग्भिः गन्धैः बलिभिः मण्डनैः; पूजन-द्रव्यैः
अर्चेत्should worship
अर्चेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
अहर्-अहर्day by day
अहर्-अहर्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअहर् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (reduplicated adverb) = प्रतिदिनम्; क्रियाविशेषणम्
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
देवम्the Lord (deity)
देवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
नियमम्the rule/discipline
नियमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘observance/discipline’
आस्थिताhaving undertaken (it)
आस्थिता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past active/PPP in sense of ‘having undertaken’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-विशेषणम् (स्त्री)
उद्वास्यhaving dismissed (the deity)
उद्वास्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-वास् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्त (gerund) ‘having dismissed/sent off’
देवम्the deity
देवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्वेin his own
स्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; विशेषणम् ‘धाम्नि’
धाम्निabode
धाम्नि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; विशेषणम् ‘निवेदितम्’
निवेदितम्offered (food)
निवेदितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनि-विद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘offered/presented’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
अग्रतःin front (of him)
अग्रतः:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय; देश/काल-क्रियाविशेषण (in front/before)
अद्याद्should eat
अद्याद्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअद् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
आत्मविशुद्ध्यर्थम्for self-purification
आत्मविशुद्ध्यर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootआत्म-विशुद्धि-अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (प्रयोजन/उद्देश्य), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—आत्मनः विशुद्धिः तस्य अर्थः
सर्वकामसमृद्धयेfor the fulfillment of all desires
सर्वकामसमृद्धये:
Sampradana/Prayojana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसर्व-काम-समृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन; तत्पुरुषः—सर्वेषां कामानां समृद्धिः
V
Viṣṇu
B
brāhmaṇas
V
vīravatī women

FAQs

This verse instructs that a vow undertaken for Lord Viṣṇu should not be disrupted in any manner; steadiness and adherence to the discipline are essential.

Because proper worship includes respect for sacred persons and exemplary devotees; offering them garlands, fragrances, gifts, and ornaments supports the vow’s purity and devotional culture.

Keep a consistent daily practice—simple prayer, offering, or remembrance of Viṣṇu—and maintain the commitment without unnecessary breaks, while practicing respect and charity to worthy persons.