ताभ्यां पीडनैर्यथोक्तैश्च पीडितः सक्तो मुख्येषु परिहारोपहतः प्रकीर्णो मिथ्यासंहृतः सामन्ताटवीहृत इति कोशसङ्गवर्गः ॥ कZ_०८.४.४९ ॥
tābhyāṃ pīḍanair yathoktaiś ca pīḍitaḥ sakto mukhyeṣu parihāropahataḥ prakīrṇo mithyāsaṃhṛtaḥ sāmantāṭavīhṛta iti kośasaṅgavargaḥ.
Quando é afetado por essas duas pressões (interna e externa) e por outras descritas, o tesouro fica “enredado/comprometido” destas maneiras: emperra em pontos-chave (gargalos), é prejudicado por isenções/abatimentos, dispersa-se (não é arrecadado), é arrecadado falsamente (contabilidade fraudulenta) ou é levado por feudatários e saqueadores da floresta. Esta é a classificação do comprometimento do tesouro (kośasaṅga).
Bottlenecks at key points, losses from remissions/exemptions, dispersed non-collection, fraudulent collection/accounting, and outright seizure by feudatories/forest raiders.
It links security and administration directly to fiscal performance: disorder and weak controls translate into predictable revenue pathologies.