Sutra 40
Devanagari script
एकतोभोग्युभयतः सर्वतोभोगि चापरम् ॥ कZ_०७.९.४०च्द् ॥
Transliteration
ekato-bhogya ubhayataḥ sarvato-bhogi cāparam
Translation
(É) ou: (i) explorável/acessível por um só lado, (ii) explorável por ambos os lados, ou (iii) explorável por todos os lados (isto é, acessível em todas as direções).
Word by Word
एकतःfrom one side; on one side
एकतः:
TypeIndeclinable
Rootएक
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (एक + तसिल् → एकतः); अर्थे: 'एकस्मात् पक्षात्/एकदिशः'
भोग्यenjoyable/usable; fit to be enjoyed (as a property/land classification)
भोग्य:
TypeAdjective (verbal derivative)
Rootभुज्
Formकृदन्त-विशेषण; यत्-प्रत्ययान्त (भुज् + यत् → भोग्य) 'भोज्य/उपभोग्य'; प्रथमा एकवचनं नपुंसकलिङ्गे (अत्र समासे पूर्वपदम्)
उभयतःfrom both sides; on both sides
उभयतः:
TypeIndeclinable
Rootउभय
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (उभय + तसिल् → उभयतः); अर्थे: 'द्वाभ्याम् अपि पक्षाभ्याम्/द्विदिशः'
सर्वतःfrom all sides; on every side
सर्वतः:
TypeIndeclinable
Rootसर्व
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (सर्व + तसिल् → सर्वतः); अर्थे: 'सर्वदिशः/सर्वपक्षतः'
भोगिenjoying/usable; (as a class) usable/enjoyable (from a specified side)
भोगि:
TypeAdjective (verbal derivative)
Rootभुज्
Formकृदन्त-विशेषण; इन्-प्रत्ययान्त (भुज् + इन् → भोगिन्; पदे 'भोगि'); प्रथमा एकवचनं नपुंसकलिङ्गे (अत्र समासे उत्तरपदम्)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अपरम्another; the other (kind)
अपरम्:
TypePronoun/Adjective
Rootअपर
Formविशेषण/सर्वनाम-प्राय; प्रथमा/द्वितीया एकवचनं नपुंसकलिङ्गे; अर्थे: 'अन्यत्/परम्'
Entities Mentioned
V
vaśya (amenable ally)FAQs
As degrees of access and utility—routes, markets, supply corridors, or operational permissions—available in one, two, or all directions.
Classify partners by the access they grant; prioritize alliances that expand multi-directional reach.