यदा वा पश्येत् व्यसनी परः प्रकृतिव्यसनं वास्य शेएषप्रकृतिभिरप्रतिकार्यं स्वचक्रपीडिता विरक्ता वास्य प्रकृतयः कर्शिता निरुत्साहाः परस्पराद्वा भिन्नाः शक्या लोभयितुमग्न्युदकव्याधिमरकदुर्भिक्षनिमित्तं क्षीणयुग्यपुरुषनिचयरक्षाविधानः परः इति तदा विगृह्य यायात् ॥ कZ_०७.४.१५ ॥
yadā vā paśyet vyasanī paraḥ prakṛtivyasanaṃ vāsya śeṣaprakṛtibhir apratikāryaṃ svacakrapīḍitā viraktā vāsya prakṛtayaḥ karśitā nirutsāhāḥ parasparād vā bhinnāḥ śakyā lobhayitum agnyudakavyādhimarakadurbhikṣanimittaṃ kṣīṇayugyapuruṣanicayarakṣāvidhānaḥ paraḥ iti tadā vigṛhya yāyāt
Ou, quando observar que o inimigo está afligido por calamidades—de tal modo que uma crise num elemento do Estado inimigo não pode ser remediada pelos elementos restantes; que os seus constituintes estão oprimidos pelo próprio regime, alienados, emagrecidos, sem ânimo, ou divididos entre si e, por isso, podem ser atraídos por ofertas; que o inimigo está enfraquecido por fogo, inundação, doença, epidemia ou fome; e que as suas disposições para proteger os animais de transporte, as reservas de mão de obra e as defesas estão esgotadas—então deve iniciar as hostilidades e marchar.
Non-remediable crisis in state-elements, disaffection and division among constituents, disaster-driven depletion (fire/flood/disease/epidemic/famine), and weakened logistics/reserves/defenses.
A state collapses when one element fails and the others cannot compensate; this is an actionable intelligence indicator for intervention.