Adhyaya 2

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि क्षेत्रं वस्त्रापथं पुनः । यत्प्रभासस्य सर्वस्वं क्षेत्रं नाभिः प्रियं मम

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤਦ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਫਿਰ ਵਸਤ੍ਰਾਪਥ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਾਓ—ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਸ ਦਾ ਸਰਵਸਵ, ਉਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਾਭੀ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ।”

Verse 2

यत्र साक्षाद्भवो देवः सृष्टिसंहारकारकः । पृथिव्यां स त्वधिष्ठाता तत्त्वानामादिमः प्रभुः

ਉੱਥੇ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਭਵ ਦੇਵ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਾ ਹੈ, ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਪ੍ਰਭੂ।

Verse 3

स स्वयंभूः स्थितस्तत्र प्रभासे भूतिदो भवः । भवतीदं जगद्यस्मात्तस्माद्भव इति स्मृतः

ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿੱਚ ਸਵਯੰਭੂ ਭਵ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਭੂਤੀ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਜਗਤ ਦਾ ਉਤਪੱਤਿ ਉਸ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ‘ਭਵ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 4

यः सकृत्कुरुते यात्रां क्षेत्रे वस्त्रापथे पुनः । विगाह्य तत्र तीर्थानि कृतकृत्यः स जायते

ਜੋ ਕੋਈ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਵਸਤ੍ਰਾਪਥ ਖੇਤਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ੍ਯ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵਨ-ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 5

अथ दृष्ट्वा भवं देवं सकृत्पूज्यविधानतः । केदारयात्राफलभाक्स भवेन्मनुजोत्तमः

ਫਿਰ ਜੋ ਭਵ ਦੇਵ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਕੇਦਾਰ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਹੀ ਪੁੰਨ ਦਾ ਭਾਗੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 6

चैत्रे मासि भवं दृष्ट्वा न पुनर्जायते भुवि । वैशाख्यामथवा सम्यग्भवं दृष्ट्वा विमुच्यते

ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਜਾਂ ਫਿਰ ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਿੱਚ ਭਵ ਦੇ ਸਮ੍ਯਕ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 7

वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे नर्मदायां तु यत्फलम् । तत्फलं निमिषार्द्धेन भवं दृष्ट्वा दिनेदिने

ਵਾਰਾਣਸੀ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਤੇ ਜੋ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਇੱਥੇ ਭਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਹਰ ਦਿਨ ਅੱਧੇ ਨਿਮਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 8

दुर्ल्लभस्तत्र वासस्तु दुर्ल्लभं भवदर्शनम् । प्रेतत्वं नैव तस्यास्ति न याम्या नारकी व्यथा

ਉੱਥੇ ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਦੁਰਲਭ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਦੁਰਲਭ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਨਾ ਯਮ ਦੀ ਯਾਤਨਾ, ਨਾ ਨਰਕ ਦੀ ਪੀੜ।

Verse 9

येषां भवालये प्राणा गता वै वरवर्णिनि । धन्यानामपि धन्यास्ते देवानामपि देवताः

ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਵਰਣ ਵਾਲੀਏ! ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਭਵ ਦੇ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਤਿ ਧੰਨ ਹਨ—ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਵਤੁਲ੍ਯ।

Verse 10

वस्त्रापथे मतिर्येषां भवे येषां मतिः स्थिरा । गोदानं तत्र शंसंति ब्राह्मणानां च भोजनम् । पिंडदानं च तत्रैव कल्पांतं तृप्तिमा वहेत्

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਤਿ ਵਸਤ੍ਰਾਪਥੇ ਟਿਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਗੋਦਾਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਿੰਡਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਲਪਾਂਤ ਤੱਕ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

Verse 11

इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं ते भवोद्भवम् । श्रुतं पापोपशमनं यज्ञायुतफलप्रदम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਵ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਮਹਿਮਾ ਕਹੀ ਗਈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।