Adhyaya 40

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । स्वनामांकित पत्रैस्तु श्रीपतिं योऽर्चयेत वै । सप्तलोकाननुप्राप्य सप्तद्वीपाधिपो भवेत्

ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਅੰਕਿਤ ਪੱਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸੱਤ ਦ੍ਵੀਪਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 2

माकान्तवृक्षपत्रैस्तु योऽर्चयेत सदा हरिम् । पुण्यं भवति तस्येह वाजिमेधायुतं कलौ

ਜੋ ਸਦਾ ਮਾਕਾਂਤ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰਿ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 3

लक्ष्मीं सरस्वतीं देवीं सावित्रीं चंडिकां तथा । पूजयित्वा दिवं याति पत्रैः श्रीवृक्षसंभवैः

ਸ਼੍ਰੀ-ਵ੍ਰਿਕਸ਼ (ਤੁਲਸੀ) ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਚੰਡਿਕਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 4

तुलस्या अधिकं प्रोक्तं दलं श्रीवृक्षसंभवम् । तस्मान्नित्यं प्रयत्नेन पूजनीयः सदाऽच्युतः

ਸ਼੍ਰੀ-ਵ੍ਰਿਕਸ਼ (ਤੁਲਸੀ) ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਪੱਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਨਿੱਤ ਯਤਨ ਨਾਲ ਅਚ੍ਯੁਤ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 5

द्वादश्यां रविवारेण श्रीवृक्षमर्चयन्ति ये । ब्रह्महत्यादिकैः पापैर्न लिप्यंते कृतैरपि

ਜੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਐਤਵਾਰ ਪਵੇ, ਸ਼੍ਰੀ-ਵ੍ਰਿਕਸ਼ (ਤੁਲਸੀ) ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਆਦਿ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਵੀ—ਕੀਤੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਵੀ—ਲਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

Verse 6

यथा करिपदेऽन्यानि प्रविशंति पदानि च । तथा सर्वाणि पुण्यानि प्रविष्टानि हरेर्दिने

ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਾਥੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 7

अध्रुवेणैव देहेन प्रतिक्ष णविनाशिना । कथं नोपासते जंतुर्द्वादशीं जागरान्विताम्

ਇਸ ਅਧ੍ਰੁਵ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਹਰ ਪਲ ਨਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੀਵ ਜਾਗਰਣ ਸਮੇਤ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ?

Verse 8

अतीतान्पुरुषान्सप्त भविष्यांश्च चतुर्द्दश । नरकात्तारयेत्सर्वांल्लोकान्कृष्णेति कीर्तनात् । न ते जीवंति लोकेऽस्मिन्यत्रतत्र स्थिता नराः

‘ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ’ ਨਾਮ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਨਾਲ ਸੱਤ ਪਿਛਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਦੇ ਪੁਰਖ ਨਰਕ ਤੋਂ ਤਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋਣ, ਇਸ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੱਚੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦੇ ਨਹੀਂ।

Verse 9

द्वारकायां च संप्राप्तास्त्रिषु लोकेषु वंदिताः । द्वारकायां प्रकुर्वंति यतीनां भोजनं स्थितिम् । ग्रासेग्रासे मखशतं ते लभंते फलं नराः

ਜੋ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯਤੀਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਠਹਿਰਾਉ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹਰ ਇਕ ਗ੍ਰਾਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 10

यतीनां ये प्रयच्छंति कौपीनाच्छादनादिकम् । वसतां द्वारकामध्ये यथाशक्त्या तु भोजनम् । शृणु पुण्यं प्रवक्ष्यामि समासेन हि दैत्यज

ਜੋ ਯਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੌਪੀਨ, ਓਢਣ-ਪਹਿਨਣ ਆਦਿਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਹੇ ਦੈਤ੍ਯ-ਪੁੱਤਰ, ਸੁਣ; ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

Verse 11

कोटिभिर्वेदविद्वद्भिर्गयायां पितृवत्सलैः । भोजितैर्यत्समाप्नोति तत्फलं दैत्यनायक

ਹੇ ਦੈਤ੍ਯ-ਨਾਇਕ! ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਵੇਦ-ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਪਿਤ੍ਰ-ਭਕਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਇੱਥੇ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 12

एकस्मिन्भोजिते पौत्र भिक्षुके फलमीदृशम् । दातव्यं भिक्षुके चान्नं कुर्य्याद्वै चात्मविक्रयम्

ਹੇ ਪੌਤ੍ਰ! ਇਕ ਹੀ ਭਿਖਸ਼ੂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਭੀ ਐਸਾ ਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਭਿਖਸ਼ੂ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਚਣਾ ਪਵੇ (ਅਤਿ ਕਠਿਨਾਈ ਸਹਿਣੀ ਪਵੇ)।

Verse 13

धन्यास्ते यतयः सर्वे ये वसंति कलौ युगे । कृष्णमाश्रित्य दैत्येन्द्र द्वारकायां दिनेदिने

ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਤੀ ਜੋ ਕਲੀ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਦੈਤ੍ਯੇੰਦਰ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 14

प्राणिनो ये मृताः केचिद्द्वारकां कृष्णसन्निधौ । पापिनस्तत्पदं यांति भित्त्वा सूर्यस्य मंडलम्

ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਨਿੱਧੀ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਵੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਮਰਦੇ ਹਨ—ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰੇ ਹੋਏ ਵੀ—ਉਹ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 15

द्वारकाचक्रतीर्थे ये निवसंति नरोत्तमाः । तेषां निवारिताः सर्वे यमेन यमकिंकराः

ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਦੇ ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਰੋਤਮ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਯਮ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰੱਖਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

Verse 16

स्नात्वा पश्यंति गोमत्यां कृष्णं कलिमलापहम् । न तेषां विषये यूयं न चास्मद्विषये तु ते

ਗੋਮਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਲੀ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਹਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਵੈਰ ਜਾਂ ਡਰ ਨਹੀਂ।

Verse 17

अपि कीटः पतंगो वा वृक्षा वा ये तदाश्रिताः । यांति ते कृष्णसदनं संसारे न पुनर्हिं ते

ਉੱਥੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਕੀੜਾ, ਪਤੰਗ ਜਾਂ ਰੁੱਖ ਵੀ—ਉਹ ਸਭ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਟਕਣ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ।

Verse 18

किं पुनर्द्विजवर्य्याश्च क्षत्रियाश्च विशेषतः । त्रिवर्णपूजासंयुक्ताः शूद्रास्तत्र निवासिनः

ਫਿਰ ਤਾਂ ਉੱਤਮ ਦਵਿਜ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਖੱਤਰੀ ਕਿੰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਫਲ ਪਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਵੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਉੱਚੇ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ-ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ।

Verse 19

गीतां पठंति कृष्णाग्रे कार्तिकं सकलं द्विजाः । एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च

ਸਾਰੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦਵਿਜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅੱਗੇ ਗੀਤਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਕ ਵਾਰੀ ਭੋਜਨ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਭੋਜਨ, ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮੰਗੇ ਮਿਲੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵਨ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।

Verse 20

त्रिरात्रेणापि कृच्छ्रेण तथा चान्द्रायणेन च । यावकैस्तप्तकृच्छ्राद्यैः पक्षमासमुपोषणैः

ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਚਛ੍ਰ, ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ, ਜੌ ਦੀ ਖੀਰ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ, ਤਪਤ ਕ੍ਰਿਚਛ੍ਰ ਆਦਿ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪੱਖਵਾਰ ਜਾਂ ਮਹੀਨਾ ਭਰ ਦੇ ਉਪਵਾਸਾਂ ਨਾਲ—

Verse 21

क्षपयंति च ये मासं कार्तिकं व्रतचारिणः । स्नात्वा वै गोमतीनीरे तथा वै रुक्मिणीह्रदे

ਜੋ ਵਰਤਧਾਰੀ ਕਾਰਤਿਕ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਪੂਰਾ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਗੋਮਤੀ ਦੇ ਤੀਰਥ-ਜਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰੁਕਮਿਣੀ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ—

Verse 22

शंखचक्रगदा हस्ताः कृष्णरूपा भवंति ते । उपोष्यैकादशीं शुद्धां दशमीसंगवर्जिताम्

ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਸਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ-ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ।

Verse 23

श्राद्धं कुर्वंति द्वादश्यां चक्रतीर्थे च निर्मले । ब्राह्मणान्भोजयित्वा च मधुपायससर्पिषा

ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ, ਮਧੁ-ਪਾਇਸ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ—

Verse 24

संतर्प्य विधिवद्भक्त्या शक्त्या दत्त्वा तु दक्षिणाम् । गोभूहिरण्यवासांसि तांबूलं च फलानि च

ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਮੁਤਾਬਕ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇਵੇ—ਗਾਂ, ਭੂਮੀ, ਸੋਨਾ, ਵਸਤ੍ਰ, ਤੰਬੂਲ ਅਤੇ ਫਲ ਵੀ।

Verse 25

उपानहौ च्छत्रसुमं जलपूर्णा घटास्तथा । पक्वान्नसंयुताः शुभ्राः सफला दक्षिणान्विताः

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੱਤੀ, ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸੁੰਦਰ ਘੜੇ; ਨਾਲ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪੱਕਾ ਅੰਨ, ਫਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਯੋਗ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ (ਦਾਨ) ਕਰੇ।

Verse 26

एवं यः कुरुते सम्यक्कृष्णमुद्दिश्य कार्तिके । मार्कंडेय समा प्रीतिः पितॄणां जायते ध्रुवम्

ਹੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ! ਜੋ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ-ਸਮਾਨ ਪ੍ਰੀਤੀ (ਅਤਿ ਤ੍ਰਿਪਤੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 27

कृष्णस्य त्रिदशैः सार्द्धं तुष्टिर्भवति चाक्षया

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਅਖੰਡ (ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ) ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 28

ये कार्तिके पुण्यतमा मनुष्यास्तिष्ठंति मासं व्रतदानयुक्ताः । रथांगतीर्थे कृतपूतगात्रास्ते यांति पुण्यं पदमव्ययं च

ਜੋ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪੂਰਾ ਮਹੀਨਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਥਾਂਗ-ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਦੇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 40

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये कार्तिके चक्रतीर्थस्नानदानश्राद्धादिमाहात्म्यवर्णनंनाम चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਚੌਥੇ ਦ੍ਵਾਰਕਾ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ “ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ-ਸਨਾਨ, ਦਾਨ, ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਆਦਿ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਚਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।