Shukla Yajur Veda — Adhyaya 7, Mantra 7
Rishi: Traditional Soma-hymn r̥ṣi lineage (often RV-derived); applied here as Yajus-prayoga
Devata: Vāyu
Chandas: Tr̥ṣṭubh-like RV cadence (adapted into VS prayoga)
Samhita Patha (Devanagari)
आ वा॑यो भूष शुचिपा॒ उप॑ नः स॒हस्रं॑ ते नि॒युतो॑ विश्ववार । उपो॑ ते॒ अन्धो॒ मद्य॑मयामि॒ यस्य॑ देव दधि॒षे पू॑र्व॒पेयं॑ वा॒यवे॑ त्वा ।
Transliteration
ā́ vāyo bhūṣa śucipā́ úpa naḥ sahásraṃ te niyúto viśvavāra | úpo te ándho mádyam ayāmi yásya deva dadhíṣe pū́rvapeyam vāyáve tvā |
Translation
ਹੇ ਵਾਯੁ, ਸ਼ੁਚਿਪਾ (ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ), ਕਿਰਪਾਲ ਹੋ; ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ। ਹੇ ਵਿਸ਼੍ਵਵਾਰ (ਸਰਬ-ਵਾਂਛਿਤ), ਆਪਣੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਿਯੁਤਾਂ (ਰਥ-ਯੁਗਮ/ਦਲਾਂ) ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਆ। ਹੇ ਦੇਵ, ਜੋ ਸੋਮ-ਪਾਨ ਤੂੰ ਪਹਿਲੇ ਪੇਯ ਵਜੋਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਅੰਧਸ/ਸੋਮ-ਮਦ੍ਯ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਵਾਯੁ ਲਈ ਤੈਨੂੰ।
Padapatha (Word Analysis)
आ । वायो इति । भूष । शुचि-पाः । उप । नः । सहस्रम् । ते । नियुतः । विश्व-वार । उप । उ । ते । अन्धः । मद्यम् । अयामि । यस्य । देव । दधिषे । पूर्व-पेयम् । वायवे । त्वा ।
Word by Word
आhither; towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
वायोO Vāyu
वायो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
भूषadorn yourself; be gracious/ready
भूष:
—
TypeVerb
Rootभूष्
शुचिपाःO pure-drinker (Vāyu)
शुचिपाः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootशुचि-पाः (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)
उपnear; unto
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (अव्यय/उपसर्ग)
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद्
नियुतःteams/yokes (of horses); harnessed pairs
नियुतः:
कर्तृ (सहस्रम् इत्यस्य विशेषण/सहचर)
TypeNoun
Rootनियुत् (प्रातिपदिक)
विश्ववारO all-desirable; bringing all boons
विश्ववार:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootविश्व-वार (प्रातिपदिक; समास)
उपnear; unto
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (अव्यय)
उindeed; and
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
तेto you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootत्वद्
अन्धःSoma-juice; pressed drink
अन्धः:
कर्म
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)
मद्यम्intoxicating; gladdening
मद्यम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमद्य (प्रातिपदिक)
आयामिI bring; I offer
आयामि:
—
TypeVerb
Rootया + आ
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद्
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
दधिषेyou have placed/held; you take
दधिषे:
—
TypeVerb
Rootधा + दधि (वैदिक पुनरुक्त-धातुरूप; √धा)
पूर्वपेयम्to be drunk first; first-draught
पूर्वपेयम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective/Noun
Rootपूर्व-पेय (प्रातिपदिक; समास)
वायवेO Vāyu
वायवे:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद्
Entities Mentioned
V
VāyuRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes