Shukla Yajur Veda — Adhyaya 7, Mantra 4
Rishi: Yajus tradition (technical graha formula)
Devata: Indra (Maghavan) and Soma as draught
Chandas: Yajus
Samhita Patha (Devanagari)
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒न्तर्य॑च्छ मघवन् पा॒हि सोम॑म् । उ॒रु॒ष्य राय॒ एषो॑ यजस्व
Transliteration
upayā́magṛhīto ’sy antáryaccha maghavan pā́hi sómam | urúṣya rā́ya éṣo yajásva ||
Translation
ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਹੈਂ; ਹੇ ਮਘਵਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਧਾਰਨ ਕਰ; ਸੋਮ ਪਾਨ ਕਰ। ਸਾਡੀ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਬਚਾ; ਇਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਯਜਨ ਕਰ।
Padapatha (Word Analysis)
उ॒प॒या॒म-गृ॑हीतः । अ॒सि॒ । अ॒न्तर्य॑च्छ । म॒घ॒व॒न् । पा॒हि । सोम॑म् । उ॒रु॒ष्य । रायः॑ । एषः॑ । य॒ज॒स्व॒ ।
Word by Word
उपयामगृहीतःtaken/received with the ‘upayāma’ (formula/act of taking)
उपयामगृहीतः:
विशेषणम् (कर्मणि/कर्मविशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउपयाम-गृहीत (प्रातिपदिक; √ग्रह् ‘ग्रहणे’ क्त-प्रत्ययान्त) तथा उपयाम (प्रातिपदिक)
गृहीतःtaken, seized
गृहीतः:
विशेषणम्
TypeAdjective
Root√ग्रह् (ग्रहणे) क्त-प्रत्ययान्त ‘गृहीत’
असिyou are
असि:
सम्बन्ध/विधेय (copula)
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
अन्तर्यच्छrestrain/hold back (within)
अन्तर्यच्छ:
क्रिया (आज्ञा); कर्म अपेक्षितम्
TypeVerb
Rootअन्तर् + √यम् (यमे/नियमे) लोट्
मघवन्O bountiful one (Indra)
मघवन्:
सम्बोधनम्
TypeNoun
Rootमघवत् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
पाहिprotect
पाहि:
क्रिया; कर्म = सोमम्
TypeVerb
Root√पा (पालने/रक्षणे)
सोमम्Soma (the pressed juice/oblation)
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
उरुष्यprotect, keep safe
उरुष्य:
क्रिया; कर्म/सम्प्रदान-सम्बन्धः = रायः
TypeVerb
Root√उरुष्य (रक्षणे/अवने; वैदिक धातु) लोट्
रायःof wealth, of riches
रायः:
सम्बन्ध (genitive: ‘of wealth/for wealth’)
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक ‘धन’)
एषःthis (one)
एषः:
कर्तृ (यजस्व इत्यस्य)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यजस्वworship/sacrifice
यजस्व:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Root√यज् (देवपूजासंगतिकरणदानेषु) आत्मनेपदी लोट्
Entities Mentioned
I
Indra (Maghavan)S
SomaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes