Shukla Yajur Veda — Adhyaya 6, Mantra 29
Rishi: Ṛgvedic provenance (Agni hymn diction), adopted into VS yajus usage.
Devata: Agni.
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (ṛc-adaptation), used as yajus with svāhā.
Samhita Patha (Devanagari)
यम॑ग्ने पृ॒त्सु मर्त्य॒मवा॒ वाजे॑षु॒ यं जु॒नाः । स यन्ता॒ शश्व॑ती॒रिष॒: स्वाहा॑
Transliteration
yám agne pṛtsú mártyam ávā vā́jeṣu yáṃ junā́ḥ | sá yántā śáśvatīr íṣaḥ svā́hā
Translation
ਹੇ ਅਗਨੀ! ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦੀ ਤੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਬਲ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ—ਉਹ ਅਟੱਲ ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਵਿਵਸਥਾਪਕ ਬਣੇ। ਸ੍ਵਾਹਾ!
Padapatha (Word Analysis)
यम् । अ॒ग्ने॒ । पृ॒त्सु । मर्त्य॑म् । अव॑ । वाजे॑षु । यम् । जु॒नाः । सः । यन्ता॑ । शश्व॑तीः । इषः॑ । स्वाहा॑
Word by Word
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पृत्सुin battles
पृत्सु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootपृत्/पृत्स् (प्रातिपदिक; ‘battle/hostile encounter’)
मर्त्यम्a mortal (man)
मर्त्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
अवdown; (as preverb) in aid/protection
अव:
—
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/निपात)
वाजेषुin contests/prizes; in gains
वाजेषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जुनाःyou impel/urge
जुनाः:
क्रिया
TypeVerb
Rootजु (धातु; ‘to impel, urge, speed’)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यन्ताthe guide/controller
यन्ता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयन्तृ (प्रातिपदिक; ‘restrainer/driver/guide’)
शश्वतीःeverlasting (ones)
शश्वतीः:
कर्म
TypeAdjective
Rootशश्वत् (प्रातिपदिक; ‘everlasting, continual’)
इषःrefreshments; prosperities
इषः:
कर्म
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, nourishment, prosperity’)
स्वाहाsvāhā (oblatory exclamation)
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/यज्ञीय-उद्गार)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes