Shukla Yajur Veda — Adhyaya 27, Mantra 26
Rishi: Ka/Prajāpati theological transmission (ṛṣi-attribution varies by index).
Devata: Ka (Prajāpati); narrative frame includes Āpaḥ and Yajña as generated principle.
Chandas: Triṣṭubh.
Samhita Patha (Devanagari)
यश्चि॒दापो॑ महि॒ना प॒र्यप॑श्य॒द्दक्षं॒ दधा॑ना ज॒नय॑न्तीर्य॒ज्ञम् । यो दे॒वेष्वधि॑ दे॒व एक॒ आसी॒त् कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम
Transliteration
yáś cid ā́po mahínā páry apaśyad dákṣaṃ dádhānā janáyantīr yajñám | yó devéṣv ádhi devá éka āsī́t kásmai devā́ya havíṣā vidhema
Translation
ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਆਪಃ (ਜਲਾਂ) ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵੇਖਿਆ—ਜਲ ਦਕ੍ਸ਼ (ਸ਼ਕਤੀ) ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ—ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਏਕ ਦੇਵ ਸੀ; ਉਸ ਦੇਵ ਨੂੰ—ਕਿਹੜੇ ਦੇਵ ਨੂੰ—ਅਸੀਂ ਹਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਅਰਪਣ ਕਰੀਏ?
Padapatha (Word Analysis)
यः । चित् । आपः । महिना । परि-अपश्यत् । दक्षम् । दधानाः । जनयन्तीः । यज्ञम् । यः । देवेषु । अधि । देवः । एकः । आसीत् । कस्मै । देवाय । हविषा । विधेम
Word by Word
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्indeed / even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
आपःthe waters
आपः:
Kartā
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
महिनाby greatness / by might
महिना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
परिaround / all about
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
—
TypeVerb
Root√पश् (दृश्)
दक्षम्skill / power / दक्षता
दक्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
दधानाःbearing / holding
दधानाः:
Kartā
TypeParticiple
Root√धा (धारणे) → दधाना (शतृ/शानच्)
जनयन्तीःproducing / generating
जनयन्तीः:
Kartā
TypeParticiple
Root√जन् (जनने) → जनयन्ती (णिच्, शतृ)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अधिover / above
अधि:
—
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
देवःthe god
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
एकःone / sole
एकः:
Kartā
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
आसीत्was
आसीत्:
—
TypeVerb
Root√अस् (भुवि)
कस्मैto which (god)?
कस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवायto the god
देवाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
हविषाwith oblation
हविषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
विधेमmay we offer / may we worship
विधेम:
—
TypeVerb
Rootवि + √धा (विधान/करणे)
Entities Mentioned
K
Ka (Prajāpati)Ā
Āpaḥ (Waters)Y
YajñaD
Devas (collective)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes