Shukla Yajur Veda — Adhyaya 25, Mantra 17
Rishi: Anukta (RV-derived)
Devata: Vāta; Dyāvāpṛthivī; Grāvāṇaḥ; Soma; Aśvinau (composite invocation)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
तन्नो॒ वातो॑ मयो॒भु वा॑तु भेष॒जं तन्मा॒ता पृ॑थि॒वी तत्पि॒ता द्यौ॑: । तद् ग्रावा॑णः सोम॒सुतो॑ मयो॒भुव॒स्तद॑श्विना शृणुतं धिष्ण्या यु॒वम्
Transliteration
tán no vā́to mayobhú vātu bheṣajáṃ tán mātā́ pṛthivī́ tát pitā́ dyáuḥ | tád grā́vāṇaḥ somasúto mayobhúvas tád aśvínā śṛṇutaṃ dhiṣṇyā yuvám
Translation
ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਵਾਯੂ ਔਖਧ-ਰੂਪ (ਚਿਕਿਤਸਾ-ਰੂਪ) ਵੱਗੇ; ਉਹ ਮਾਤਾ ਪૃਥਵੀ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਦ੍ਯੌਃ (ਆਕਾਸ਼) ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਹੋਣ। ਉਹ ਗ੍ਰਾਵਾਣ (ਸੋਮ-ਪੀੜਨ ਪੱਥਰ), ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਵੀ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਧਿਸ਼ਣ੍ਯ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਹੇ ਯੁਗਲੋ! ਇਹ ਸੁਣੋ।
Padapatha (Word Analysis)
तत् । नः॒ । वातः॑ । मयः॒-भुः । वा॒तु । भे॒ष॒जम् । तत् । मा॒ता । पृ॒थि॒वी । तत् । पि॒ता । द्यौः॑ । तत् । ग्रावा॑णः । सोम॒-सुतः॑ । मयः॒-भुवः॑ । तत् । अ॒श्विना॑ । शृ॒णु॒तम् । धि॒ष्ण्या । यु॒वम्
Word by Word
तत्that (boon/benefit)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वातःthe Wind
वातः:
Kartā
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
मयःभूःwell-being-bringing, beneficent
मयःभूः:
Kartā
TypeAdjective
Rootमयःभू (प्रातिपदिक; मयस् + भू)
वातुmay (he) blow
वातु:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वा (वाति)
भेषजम्healing, remedy
भेषजम्:
Karma
TypeNoun
Rootभेषज (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
माताmother
माता:
Kartā
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
Kartā
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
पिताfather
पिता:
Kartā
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
द्यौःHeaven, Sky
द्यौः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
ग्रावाणःpressing-stones
ग्रावाणः:
Kartā
TypeNoun
Rootग्रावन् (प्रातिपदिक)
सोमसुतःSoma-pressing / Soma-extraction
सोमसुतः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootसोमसुत (प्रातिपदिक; सोम + सुत)
मयःभुवःbeneficent, well-being-bringing
मयःभुवः:
Kartā
TypeAdjective
Rootमयःभू (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
अश्विनाO Aśvins (the two)
अश्विना:
Kartā
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
शृणुतम्hear (you two)!
शृणुतम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (शृणोति)
धिष्ण्याO steadfast/holy ones (epithet)
धिष्ण्या:
(सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootधिष्ण्य (प्रातिपदिक)
युवम्you two
युवम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
V
Vāta (Wind)D
Dyāvāpṛthivī (Sky and Earth)G
Grāvāṇaḥ (pressing-stones)S
Soma (pressed)A
AśvinauRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes