Mantra 40
Rishi: Yājñavalkya-tradition / Adhvaryu corpus
Devata: Viśve Devāḥ; Rākṣasas (as controlled recipients); Indra; Maruts; Śaravyā
Chandas: Yajus (prose)
Samhita Patha (Devanagari)
ख॒ङ्गो वै॑श्वदे॒वः श्वा कृ॒ष्णः क॒र्णो ग॑र्द॒भस्त॒रक्षु॒स्ते रक्ष॑सा॒मिन्द्रा॑य सूक॒रः सि॒ᳪहो मा॑रु॒त: कृ॑कला॒सः पिप्प॑का श॒कुनि॒स्ते श॑र॒व्या॒यै॒ विश्वे॑षां दे॒वानां॑ पृष॒तः
Transliteration
khaṅgó vaiśvadeváḥ śvā́ kṛṣṇáḥ karṇó gardabhás tarakṣúste rákṣasām índrāya sūkaráḥ siṃhó mārutáḥ kṛkalā́saḥ pippakā́ śakuníste śaravyā́yai víśveṣāṁ devā́nāṁ pṛṣatáḥ
Translation
ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵ ਲਈ ਖਙ੍ਗ; ਕਾਲਾ ਸ਼ਵਾਨ, ਕਰ੍ਣ, ਗਰ੍ਦਭ ਅਤੇ ਤਰਕ੍ਸ਼ੁ—ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਲਈ; ਇੰਦਰ ਲਈ ਸੂਕਰ; ਮਾਰੁਤ (ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ) ਸਿੰਹ; ਸ਼ਰਵ੍ਯੈ ਲਈ ਕ੍ਰਿਕਲਾਸ, ਪਿਪ੍ਪਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁਨਿ; ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਪૃષਤ (ਚਿੱਤ੍ਰਿਤ/ਧੱਬੇਦਾਰ)।
Padapatha (Word Analysis)
खङ्गः । वैश्वदेवः । श्वा । कृष्णः । कर्णः । गर्दभः । तरक्षुः । ते । रक्षसाम् । इन्द्राय । सूकरः । सिंहः । मारुतः । कृकलासः । पिप्पकाः । शकुनिः । ते । शरव्यायै । विश्वेषाम् । देवानाम् । पृषतः
Word by Word
खङ्गःthe sword (as a named offering/representative)
खङ्गः:
Kartā (नाम-निर्देश/उद्देश्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootखङ्ग (प्रातिपदिक)
वैश्वदेवःbelonging to the All-gods (Vaiśvadeva)
वैश्वदेवः:
Kartā (खङ्गः इति विशेषण/नाम)
TypeAdjective (substantive)
Rootवैश्वदेव (प्रातिपदिक)
श्वाthe dog
श्वा:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootश्वन् (प्रातिपदिक)
कृष्णःblack
कृष्णः:
Kartā (श्वा इति विशेषण)
TypeAdjective (substantive)
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
कर्णःKarna (name/ear; here a named being)
कर्णः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
गर्दभःthe donkey
गर्दभः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootगर्दभ (प्रातिपदिक)
तरक्षुःthe hyena (tarakṣu)
तरक्षुः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootतरक्षु (प्रातिपदिक)
तेthese (they)
ते:
Kartā (समूह-निर्देश)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
रक्षसाम्of the Rākṣasas/demons
रक्षसाम्:
सम्बन्ध (genitive: of …)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
Sampradāna (for Indra)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सूकरःthe boar
सूकरः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootसूकर (प्रातिपदिक)
सिंहःthe lion
सिंहः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
मारुतःMaruta-related / of the Maruts
मारुतः:
Kartā (सिंहः इति विशेषण/सम्बन्ध)
TypeAdjective (substantive)
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
कृकलासःthe lizard
कृकलासः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootकृकलास (प्रातिपदिक)
पिप्पकाःpippakā-birds (a kind of small bird)
पिप्पकाः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootपिप्पका (प्रातिपदिक)
शकुनिःthe bird (omen-bird)
शकुनिः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootशकुनि (प्रातिपदिक)
तेthese (they)
ते:
Kartā (समूह-निर्देश)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
शरव्यायैfor Śaravyā (a deity/name)
शरव्यायै:
Sampradāna (for Śaravyā)
TypeNoun
Rootशरव्या (प्रातिपदिक)
विश्वेषाम्of all
विश्वेषाम्:
सम्बन्ध (of all)
TypeAdjective (pronominal)
Rootविश्व (सर्व/प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (of the gods)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
पृषतःthe spotted one / antelope (pṛṣat)
पृषतः:
Kartā (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootपृषत् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
V
Viśve Devāḥ (All-gods)R
RākṣasasI
IndraM
MarutsŚ
ŚaravyāRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes