Shukla Yajur Veda — Adhyaya 24, Mantra 32
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Soma; Pūṣan; Māyu; Indra; Anumati; Pratiśrutkā
Chandas: Yajus (prose formula)
Samhita Patha (Devanagari)
सोमा॑य कुलु॒ङ्ग आ॑र॒ण्योऽजो न॑कु॒लः शका॒ ते पौ॒ष्णाः क्रो॒ष्टा मा॒योरिन्द्र॑स्य गौरमृ॒गः पि॒द्वो न्यङ्कु॑: कक्क॒टस्तेऽनु॑मत्यै प्रति॒श्रुत्का॑यै चक्रवा॒कः
Transliteration
somā́ya kuluṅgá āraṇyó’jó nakuláḥ śakā́ te pūṣṇā́ḥ kroṣṭā māyór índrasya gauramṛgáḥ pidvó nyaṅkúḥ kakkaṭás te’numátyai pratiśrutkā́yai cakravākáḥ
Translation
ਸੋਮ ਲਈ ਕੁਲੁਙ੍ਗ; ਆਰਣ੍ਯ ਅਜ (ਜੰਗਲੀ ਬੱਕਰਾ); ਨਕੁਲ (ਮੰਗੂਸ); ਸ਼ਕਾ—ਇਹ ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰੋਸ਼੍ਟਾ (ਗਿੱਦੜ/ਜੈਕਲ); ਮਾਯੁ ਲਈ; ਇੰਦਰ ਦਾ ਗੌਰਮ੍ਰਿਗ; ਪਿਦ੍ਵ; ਨ੍ਯਙ੍ਕੁ; ਕੱਕਟ (ਕਾਂਕੜਾ)—ਇਹ। ਅਨੁਮਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਕਾ ਲਈ ਚਕ੍ਰਵਾਕ (ਚਕ੍ਰਵਾਕ/ਲਾਲੀਮਾਯੁਕ ਹੰਸ)।
Padapatha (Word Analysis)
सोमा॑य । कुलु॒ङ्गः । आ॒र॒ण्यः । अ॒जः । न॑कु॒लः । शका॒ । ते । पौ॒ष्णाः । क्रो॒ष्टा । मा॒योर् । इन्द्र॑स्य । गौर-मृ॒गः । पि॒द्वः । न्यङ्कुः॑ । कक्क॒टः । ते । अनु॑मत्यै । प्रति॒श्रुत्का॑यै । चक्रवा॒कः
Word by Word
सोमायto Soma
सोमाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
कुलुङ्गःthe kulunga (a bird)
कुलुङ्गः:
Kartā
TypeNoun
Rootकुलुङ्ग (प्रातिपदिक)
आरण्यःwild/forest-dwelling
आरण्यः:
Kartā
TypeAdjective
Rootआरण्य (प्रातिपदिक)
अजःgoat
अजः:
Kartā
TypeNoun
Rootअज (प्रातिपदिक)
नकुलःmongoose
नकुलः:
Kartā
TypeNoun
Rootनकुल (प्रातिपदिक)
शकाःthe śakas (a kind of bird)
शकाः:
Kartā
TypeNoun
Rootशक (प्रातिपदिक)
तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पौष्णाःbelonging to Pūṣan
पौष्णाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपौष्ण (प्रातिपदिक; पूषन्-सम्बन्धी)
क्रोष्टाjackal
क्रोष्टा:
Kartā
TypeNoun
Rootक्रोष्टृ (प्रातिपदिक)
मायोःof the mūyu/māyu (a kind of animal)
मायोः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमायु (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
गौरमृगःthe gaura-deer (a kind of antelope/deer)
गौरमृगः:
Kartā
TypeNoun
Rootगौरमृग (प्रातिपदिक; गौरा+मृग)
पिद्वःof the pidva (a kind of animal)
पिद्वः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपिद्व (प्रातिपदिक)
न्यङ्कुःnyanku (a kind of antelope)
न्यङ्कुः:
Kartā
TypeNoun
Rootन्यङ्कु (प्रातिपदिक)
कक्कटःkakkaṭa (a kind of bird/animal)
कक्कटः:
Kartā
TypeNoun
Rootकक्कट (प्रातिपदिक)
तेto her
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनुमत्यैto Anumati
अनुमत्यै:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअनुमति (प्रातिपदिक)
प्रतिश्रुत्कायैto Pratiśrutkā
प्रतिश्रुत्कायै:
Sampradāna
TypeNoun
Rootप्रतिश्रुत्का (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
चक्रवाकःcakravāka (ruddy goose)
चक्रवाकः:
Kartā
TypeNoun
Rootचक्रवाक (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
SomaP
PūṣanM
MāyuI
IndraA
AnumatiP
PratiśrutkāRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes